İstatistik ve Metodoloji Rehberi

Klinik araştırmacılar için pratik bilgiler, metodoloji rehberleri ve biyoistatistik ipuçları.

183 yazı bulundu

Hakem Yeni Analiz İstediğinde: Düzeltme mi, Duyarlılık mı, Yeni Hipotez mi?

"Şu analizi de yapmalısınız" cümlesi üç farklı şey isteyebilir: ana analizin düzeltilmesi, bir varsayımın sınanması ya da yeni bir hipotez. Kategoriyi analizden önce belirleyen beş soruyu ve istatistiksel revizyonun altı tipik sorununu ele alıyoruz.

28 Ağustos 2026Devamını Oku

Örneklem ve Güç Analizi12 dk

Örneklem Büyüklüğü: Tahmin Modeli, Tanı Doğruluğu ve Kümelenmiş Tasarım

Risk skoru geliştirirken karşılaştırdığınız iki grup yok; tanı doğruluğu çalışmasında tek değil iki payda var; veriniz kümelenmişse hesapladığınız sayı zaten yetersiz. Üç tasarımın kendi örneklem mantığını ve protokole ne yazılacağını ele alıyoruz.

28 Ağustos 2026Oku

Tıbbi İstatistiksel Analiz11 dk

Çoklu İmputasyonu Doğru Kurmak: Model, Sayı ve Tanı Kontrolleri

Çoklu imputasyon bir menü öğesi değil; sonucun geçerliliği arka planda kurulan imputasyon modeline bağlı. Sonlanımın neden modele girmesi gerektiğini, sağkalımda hangi zaman teriminin kullanıldığını, kaç imputasyon yapılacağını ve hangi tanı kontrollerinin şart olduğunu ele alıyoruz.

28 Ağustos 2026Oku

Tıbbi İstatistiksel Analiz11 dk

Alt Grup Analizi ve Etkileşim Testi: 'Kadınlarda Anlamlıydı' Ne Anlama Gelir?

Bir alt grupta anlamlı, diğerinde anlamsız sonuç bulmak etkinin gruplar arasında farklı olduğunu göstermez. Etkileşim testinin nasıl kurulduğunu, gücünün neden düşük olduğunu ve bir alt grup bulgusunun ne zaman inandırıcı sayıldığını ele alıyoruz.

28 Ağustos 2026Oku

Veri Kalitesi ve Yönetimi10 dk

Analiz Birimi ve Veri Sözlüğü: Excel'i Analize Hazır Kurmak

"Her satır bir hasta" her çalışmada doğru değil. Yatış, lezyon, göz veya tekrarlı ölçüm varsa analiz birimi kararı en baştan verilir; sonradan satır çoğaltmak bağımsızlık varsayımını bozar. Veri sözlüğünün analiz katmanını, türetilmiş değişken kurallarını ve veri kilidini ele alıyoruz.

28 Ağustos 2026Oku

Makale Süreci ve Editörlük9 dk

ChatGPT Kaynakçası Nasıl Doğrulanır? 7 Adımlı Kontrol Protokolü

Yapay zekânın verdiği künyeleri "makale var mı?" sorusuyla denetlemek dört hata türünden yalnız birini yakalar. Kimlik, iddia, kapsam ve yayın statüsünü sırayla kontrol eden yedi adımlı bir protokol ile gönderim öncesi son tarama listesini paylaşıyoruz.

28 Ağustos 2026Oku

Etik Kurul & Yasal9 dk

Klinik Araştırma Kaydı Ne Zaman Yapılmalı? Etik Onay Kayıt Yerine Geçmez

Çalışma iyi yürütülmüş ve etik kurul alınmış olsa bile geriye dönük kayıt, birçok derginin prospektif kayıt beklentisini karşılamıyor. Etik kurul onayı ile çalışma kaydı farklı işler yapar; biri diğerinin yerine geçmez.

28 Ağustos 2026Oku

Klinik Araştırma Tasarımı10 dk

Retrospektif Dosya Taramasına Başlamadan Önce: Çalışma Gerçekten Yapılabilir mi?

"Bizde yaklaşık 900 hasta var" bir örneklem bilgisi değil. Kaçı dâhil etme ölçütlerini karşılıyor, kaçında indeks tarih biliniyor, kaçında sonlanım gerçekleşmiş? 30-50 dosyalık bir pilot, haftalarca sürecek taramanın önüne konur.

28 Ağustos 2026Oku

Tıbbi İstatistiksel Analiz9 dk

Ayrışma ve Firth Yöntemi: Nadir Olaylı Lojistik Regresyonda Ne Yapmalı?

296 hasta ve 16 ölüm varsa modelin bilgi sınırı 296 değil, 16 olaydır. Bir değişken sonucu kusursuz ayırdığında maksimum olabilirlik tahmini sonsuza yönelir; Firth cezalı olabilirlik sonlu tahmin üretir ama yetersiz olay sayısını çoğaltmaz.

28 Ağustos 2026Oku

Tıbbi İstatistiksel Analiz11 dk

Sağkalım Analizinde Rekabet Eden Riskler ve Zaman Sıfırı Tuzağı

Model seçimi sağkalım analizinde en son sorun. Önce takip saatinin ne zaman başladığı ve hedef olayı imkânsızlaştıran bir olay bulunup bulunmadığı cevaplanmalı. Rekabet eden olay sıradan sansür sayıldığında kümülatif risk yukarı yönlü sapar — olaylar bağımsız olsa dahi.

28 Ağustos 2026Oku

Tıbbi İstatistiksel Analiz11 dk

Klinik Tahmin Modeli Geliştirmek: TRIPOD+AI'ye Göre Kalibrasyon ve Doğrulama

Olay oranı %8 ise herkese "yaşayacak" diyen model de %92 doğruluk gösterir. İyi tahmin modeli yüksek AUC üreten algoritma değil; tahmin anı tanımlı, veri sızıntısından arınmış, kalibrasyonu ve klinik yararı gösterilmiş modeldir.

28 Ağustos 2026Oku

Tıbbi İstatistiksel Analiz10 dk

ROC Analizi ve Cut-off Seçimi: AUC Tek Başına Neden Yetmez?

AUC genel ayrım gücünü özetler; kalibrasyonu, belirli bir eşikteki klinik yararı ve prevalansa bağlı öngörü değerlerini göstermez. En belirleyici ayrım ise önceden tanımlı eşik ile aynı veriden seçilmiş keşifsel cut-off arasındadır.

28 Ağustos 2026Oku

Etik Kurul & Yasal10 dk

Hasta Excel'ini ChatGPT'ye Yüklemek: Risk Tam Olarak Nerede Başlıyor?

Ad ve TC kimlik numarasını silmek klinik veri setini anonim yapmaz. Yaş, nadir tanı, merkez ve işlem tarihi birleştiğinde kişi yeniden belirlenebilir hâle gelir. Riskin nerede başladığını ve yöntem sorusunu hasta satırı paylaşmadan nasıl tartışabileceğinizi anlatıyoruz.

28 Ağustos 2026Oku

Yeni Yazılardan Haberdar Olun

Klinik araştırmacılar için hazırlanan rehberleri ve ipuçlarını kaçırmayın.

KVKK Aydınlatma Metni'ni okudum, e-posta adresimin bülten gönderimi amacıyla işlenmesine onay veriyorum.

Araştırmanız İçin Destek Alın

İstatistiksel analiz ve metodoloji konularında projenizi birlikte değerlendirelim.

Online Başvuru WhatsApp ile Yazın

Yazı Arşivi

Tüm 183 yazıya kategori başlıkları altından ulaşabilirsiniz.

Klinik Araştırma Tasarımı18

Etik Kurul & Yasal16

Örneklem & Güç Analizi16

Klinik Veri Kalitesi14

Tıbbi İstatistiksel Analiz46

Makale Süreci ve Editörlük16

Dergi Seçimi & Gönderim13

Hakem Süreci & Revizyon8

Akademik Profil7

Türkiye Akademik29