Ana içeriğe geç
Model İstatistik

PSI Skoru Hesaplama (Pnömoni Şiddet İndeksi)

Model İstatistik CRO · Hekim araştırmacılar için açık erişimli klinik hesaplayıcılar

Toplum kökenli pnömonide risk sınıfını ve 30 günlük mortaliteyi görün; yatış kararına klinik yargıyla birlikte dayanak olsun.

Fine 1997 (PORT)Doğrulandı: Ekim 2026ATS/IDSA 2019Doğrulandı: Ekim 2026

Bu Araç Nedir ve Kimin İçin?

Pnömoni Şiddet İndeksi (PSI, PORT skoru), toplum kökenli pnömonili yetişkinleri 30 günlük ölüm riskine göre beş sınıfa ayıran bir tahmin kuralıdır. 14.199 yatan hastada geliştirilmiş; 38.039 hastalık bir kohortta ve 2.287 hastalık PORT kohortunda doğrulanmıştır. ATS/IDSA 2019 kılavuzu, yatış kararında klinik yargıyla birlikte doğrulanmış bir tahmin kuralı kullanılmasını ve bunun için CURB-65 yerine öncelikle PSI'nın seçilmesini önerir. Bu araç iki adımlı algoritmayı uygular ve Türkiye'de raporlanan üre değerinin BUN karşılığını gösterir. Acil tıp, göğüs hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, dahiliye ve aile hekimleri için tasarlanmıştır.

5 risk sınıfı

I–V

20 değişken

demografi, eşlik eden hastalık, muayene, laboratuvar

ATS/IDSA 2019

yatış kararında tercih edilen kural

Bu hesaplayıcı klinik karar destek aracıdır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır. PSI yatış kararına yardımcı olur; servis ile yoğun bakım arasındaki seçim için tasarlanmamıştır. Tanı ve tedavi kararları klinisyen değerlendirmesine dayanmalıdır.

Hasta
Demografi
+10
Eşlik eden hastalık

Son bir yılda aktif ya da tanı konmuş kanser; bazal ve skuamöz hücreli deri kanserleri hariç

+30

Siroz ya da kronik aktif hepatit gibi

+20
+10

İnme ya da geçici iskemik atak

+10

Kronik böbrek hastalığı öyküsü ya da anormal BUN/kreatinin

+10
Fizik muayene

Yeni yönelim bozukluğu, stupor ya da koma

+20
+20
+20
+15
+10
Laboratuvar ve görüntüleme
+30

Üre olarak ≥64 mg/dL'ye karşılık gelir

+20
+20
+10
+10
+10
+10

Sonuçlar burada görünecek

Bulguları işaretleyin ve Hesapla tuşuna basın

PSI Skoru Nasıl Hesaplanır?

Bu skor ne değerlendirir?

PSI, toplum kökenli pnömonili yetişkinde 30 günlük ölüm riskini tahmin eder ve hastayı beş sınıfa ayırır. Birinci adımda genç ve bulgusuz hastalar laboratuvar gerekmeden sınıf I'e ayrılır; diğer hastalarda yaş ve 18 bulgunun puanları toplanır.

Nasıl kullanılır?

Yaşı ve cinsiyeti girin, hastada bulunan bulguları işaretleyin. Hasta 50 yaş ve altındaysa ve birinci adım bulgularından hiçbiri yoksa araç sınıf I sonucunu doğrudan verir. Diğer hastalarda puan yaşla başlar (kadında yaş − 10) ve işaretlenen bulguların puanları eklenir.

Yöntem ve geçerlilik

Kural 14.199 yatan hastanın verisiyle türetilmiş, 38.039 hastalık bir kohortta ve PORT çalışmasındaki 2.287 hastada doğrulanmıştır. Üç kohortta her sınıftaki mortalite arasında anlamlı fark bulunmadı. Bu araçta puanlama sunucu tarafında yapılır.

PSI Sınıfı Nasıl Yorumlanır?

Sınıf II ≤70, sınıf III 71–90, sınıf IV 91–130, sınıf V >130 puandır. Üç kohortta 30 günlük mortalite sınıf I'de %0,1–0,4, sınıf II'de %0,6–0,7, sınıf III'te %0,9–2,8 idi; sınıf IV ve V'te belirgin biçimde yükselir. Sınıf I–III hastaların çoğu ayaktan ya da kısa yatışla izlenebilir.

Neden önemli?

Pnömonide yatış oranları hekimden hekime belirgin biçimde değişir; bunun bir nedeni başvuruda hastalık şiddetini değerlendirmedeki belirsizliktir. PSI, ölüm riski düşük hastaları nesnel bir kuralla tanımlayarak ayaktan tedavi kararına dayanak sağlar.

Kimler için?

Acil tıp, göğüs hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, dahiliye ve aile hekimleri; pnömoni kohortlarında risk düzeltmesi yapan araştırmacılar.

Sınırlamalar ve dikkat edilecekler

Puan yaşla başladığı için genç hastada ağır hastalık düşük puanla görünebilir, yaşlı hastada ise yalnız yaş puanı yükseltebilir. İşaretlenmeyen bulgular normal kabul edilir; ölçülmemiş laboratuvar değerleri puanı düşürür. Oksijen gereksinimi, sosyal durum ve ağızdan tedaviye uyum gibi etkenler kurala girmez; karar her zaman klinik yargıyla verilir.

Araştırma notu

Pnömoni kohortlarında PSI ve CURB-65'in ayırt ediciliğinin karşılaştırılması (ROC/AUC), mortalite modellemesi ve risk düzeltmeli sonuç analizi için biyoistatistik desteği sunuyoruz.

PSI Skoru Hakkında

Pnömoni Şiddet İndeksi, 1997'de Fine ve arkadaşlarının yayımladığı, toplum kökenli pnömonide ölüm riskini beş sınıfa ayıran bir kuraldır. Puan yaşla başlar; bakımevinde kalma, beş eşlik eden hastalık, beş muayene bulgusu ve yedi laboratuvar ya da görüntüleme bulgusu eklenir. 50 yaş ve altında, birinci adım bulgularından hiçbiri olmayan hasta laboratuvar beklenmeden sınıf I'e ayrılır.

ATS/IDSA 2019 kılavuzu, yatış kararında klinik yargıyla birlikte PSI'nın CURB-65'e tercih edilmesini önerir. PSI'da orijinal eşik BUN ≥30 mg/dL'dir; Türkiye'de laboratuvarlar çoğunlukla üre raporladığından bu eşik yaklaşık üre ≥64 mg/dL'ye karşılık gelir (üre ≈ BUN × 2,14).

Sıkça Sorulan Sorular

PSI skoru nasıl hesaplanır?

Önce birinci adım uygulanır: hasta 50 yaş ve altındaysa ve beş eşlik eden hastalık ile beş muayene bulgusundan hiçbiri yoksa sınıf I'dir. Diğer hastalarda puan yaşla başlar (kadında yaş − 10) ve bakımevi, eşlik eden hastalık, muayene, laboratuvar ve görüntüleme bulgularının puanları eklenir.

PSI sınıfları neye göre belirlenir?

Sınıf II ≤70, sınıf III 71–90, sınıf IV 91–130, sınıf V >130 puandır. Sınıf I puanla değil, birinci adımla belirlenir.

PSI mı, CURB-65 mi?

ATS/IDSA 2019 kılavuzu yatış kararında klinik yargıya ek olarak öncelikle PSI'yı önerir (güçlü öneri, orta kalite kanıt); CURB-65 için öneri koşulludur (düşük kalite kanıt). CURB-65 daha az değişkenle hızlıca hesaplanır.

Üre değerini BUN'a nasıl çeviririm?

Üre (mg/dL) ≈ BUN (mg/dL) × 2,14. PSI'daki BUN ≥30 mg/dL eşiği yaklaşık üre ≥64 mg/dL'ye karşılık gelir.

Kadınlarda puan neden farklı?

PSI'da erkeklerde yaş puanı yıl olarak alınır, kadınlarda yaştan 10 çıkarılır.

PSI yoğun bakım kararında kullanılır mı?

Hayır. ATS/IDSA 2019'a göre PSI ve CURB-65 yatan hastada bakım düzeyini seçmek için tasarlanmamıştır; yoğun bakım gereksinimi başka ölçütlerle ve klinik yargıyla değerlendirilir.

Bilimsel Kaynaklar

  1. Fine MJ, Auble TE, Yealy DM, et al. A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. N Engl J Med. 1997. PMID: 8995086 DOI
  2. Metlay JP, Waterer GW, Long AC, et al. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official Clinical Practice Guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med. 2019. PMID: 31573350 DOI

Sorumluluk Reddi ve Yasal Uyarı

Bu hesaplayıcı klinik karar destek aracıdır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır. PSI yatış kararına yardımcı olur; servis ile yoğun bakım arasındaki seçim için tasarlanmamıştır. Tanı ve tedavi kararları klinisyen değerlendirmesine dayanmalıdır.

Bu aracın kaynak gösterimi

Çalışmanızda önce skorun ya da yöntemin özgün kaynağını göstermenizi öneririz. Aracı da belirtmek isterseniz şu biçimi kullanabilirsiniz:

Model İstatistik CRO. PSI Skoru Hesaplama (Pnömoni Şiddet İndeksi) [İnternet]. Kayseri: Model İstatistik CRO; 2026 [erişim tarihi: GG.AA.YYYY]. Erişim adresi: https://modelistatistik.com/araclar/psi-skoru-hesaplama

Bu hesaplayıcıda bir hata veya öneriniz mi var?

Pnömoni hastalarınızın verisiyle bir çalışma mı yürütüyorsunuz?

PSI ve CURB-65'in karşılaştırılması, mortalite ve yatış süresi modellemesi ve risk düzeltmeli sonuç analizi için biyoistatistik desteği sunuyoruz.

AraWhatsApp