Toplum kökenli pnömonide risk sınıfını ve 30 günlük mortaliteyi görün; yatış kararına klinik yargıyla birlikte dayanak olsun.
Pnömoni Şiddet İndeksi (PSI, PORT skoru), toplum kökenli pnömonili yetişkinleri 30 günlük ölüm riskine göre beş sınıfa ayıran bir tahmin kuralıdır. 14.199 yatan hastada geliştirilmiş; 38.039 hastalık bir kohortta ve 2.287 hastalık PORT kohortunda doğrulanmıştır. ATS/IDSA 2019 kılavuzu, yatış kararında klinik yargıyla birlikte doğrulanmış bir tahmin kuralı kullanılmasını ve bunun için CURB-65 yerine öncelikle PSI'nın seçilmesini önerir. Bu araç iki adımlı algoritmayı uygular ve Türkiye'de raporlanan üre değerinin BUN karşılığını gösterir. Acil tıp, göğüs hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, dahiliye ve aile hekimleri için tasarlanmıştır.
5 risk sınıfı
I–V
20 değişken
demografi, eşlik eden hastalık, muayene, laboratuvar
ATS/IDSA 2019
yatış kararında tercih edilen kural
Bu hesaplayıcı klinik karar destek aracıdır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır. PSI yatış kararına yardımcı olur; servis ile yoğun bakım arasındaki seçim için tasarlanmamıştır. Tanı ve tedavi kararları klinisyen değerlendirmesine dayanmalıdır.
Sonuçlar burada görünecek
Bulguları işaretleyin ve Hesapla tuşuna basın
PSI, toplum kökenli pnömonili yetişkinde 30 günlük ölüm riskini tahmin eder ve hastayı beş sınıfa ayırır. Birinci adımda genç ve bulgusuz hastalar laboratuvar gerekmeden sınıf I'e ayrılır; diğer hastalarda yaş ve 18 bulgunun puanları toplanır.
Yaşı ve cinsiyeti girin, hastada bulunan bulguları işaretleyin. Hasta 50 yaş ve altındaysa ve birinci adım bulgularından hiçbiri yoksa araç sınıf I sonucunu doğrudan verir. Diğer hastalarda puan yaşla başlar (kadında yaş − 10) ve işaretlenen bulguların puanları eklenir.
Kural 14.199 yatan hastanın verisiyle türetilmiş, 38.039 hastalık bir kohortta ve PORT çalışmasındaki 2.287 hastada doğrulanmıştır. Üç kohortta her sınıftaki mortalite arasında anlamlı fark bulunmadı. Bu araçta puanlama sunucu tarafında yapılır.
Sınıf II ≤70, sınıf III 71–90, sınıf IV 91–130, sınıf V >130 puandır. Üç kohortta 30 günlük mortalite sınıf I'de %0,1–0,4, sınıf II'de %0,6–0,7, sınıf III'te %0,9–2,8 idi; sınıf IV ve V'te belirgin biçimde yükselir. Sınıf I–III hastaların çoğu ayaktan ya da kısa yatışla izlenebilir.
Pnömonide yatış oranları hekimden hekime belirgin biçimde değişir; bunun bir nedeni başvuruda hastalık şiddetini değerlendirmedeki belirsizliktir. PSI, ölüm riski düşük hastaları nesnel bir kuralla tanımlayarak ayaktan tedavi kararına dayanak sağlar.
Acil tıp, göğüs hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, dahiliye ve aile hekimleri; pnömoni kohortlarında risk düzeltmesi yapan araştırmacılar.
Puan yaşla başladığı için genç hastada ağır hastalık düşük puanla görünebilir, yaşlı hastada ise yalnız yaş puanı yükseltebilir. İşaretlenmeyen bulgular normal kabul edilir; ölçülmemiş laboratuvar değerleri puanı düşürür. Oksijen gereksinimi, sosyal durum ve ağızdan tedaviye uyum gibi etkenler kurala girmez; karar her zaman klinik yargıyla verilir.
Pnömoni kohortlarında PSI ve CURB-65'in ayırt ediciliğinin karşılaştırılması (ROC/AUC), mortalite modellemesi ve risk düzeltmeli sonuç analizi için biyoistatistik desteği sunuyoruz.
Pnömoni Şiddet İndeksi, 1997'de Fine ve arkadaşlarının yayımladığı, toplum kökenli pnömonide ölüm riskini beş sınıfa ayıran bir kuraldır. Puan yaşla başlar; bakımevinde kalma, beş eşlik eden hastalık, beş muayene bulgusu ve yedi laboratuvar ya da görüntüleme bulgusu eklenir. 50 yaş ve altında, birinci adım bulgularından hiçbiri olmayan hasta laboratuvar beklenmeden sınıf I'e ayrılır.
ATS/IDSA 2019 kılavuzu, yatış kararında klinik yargıyla birlikte PSI'nın CURB-65'e tercih edilmesini önerir. PSI'da orijinal eşik BUN ≥30 mg/dL'dir; Türkiye'de laboratuvarlar çoğunlukla üre raporladığından bu eşik yaklaşık üre ≥64 mg/dL'ye karşılık gelir (üre ≈ BUN × 2,14).
Önce birinci adım uygulanır: hasta 50 yaş ve altındaysa ve beş eşlik eden hastalık ile beş muayene bulgusundan hiçbiri yoksa sınıf I'dir. Diğer hastalarda puan yaşla başlar (kadında yaş − 10) ve bakımevi, eşlik eden hastalık, muayene, laboratuvar ve görüntüleme bulgularının puanları eklenir.
Sınıf II ≤70, sınıf III 71–90, sınıf IV 91–130, sınıf V >130 puandır. Sınıf I puanla değil, birinci adımla belirlenir.
ATS/IDSA 2019 kılavuzu yatış kararında klinik yargıya ek olarak öncelikle PSI'yı önerir (güçlü öneri, orta kalite kanıt); CURB-65 için öneri koşulludur (düşük kalite kanıt). CURB-65 daha az değişkenle hızlıca hesaplanır.
Üre (mg/dL) ≈ BUN (mg/dL) × 2,14. PSI'daki BUN ≥30 mg/dL eşiği yaklaşık üre ≥64 mg/dL'ye karşılık gelir.
PSI'da erkeklerde yaş puanı yıl olarak alınır, kadınlarda yaştan 10 çıkarılır.
Hayır. ATS/IDSA 2019'a göre PSI ve CURB-65 yatan hastada bakım düzeyini seçmek için tasarlanmamıştır; yoğun bakım gereksinimi başka ölçütlerle ve klinik yargıyla değerlendirilir.
Bu hesaplayıcı klinik karar destek aracıdır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır. PSI yatış kararına yardımcı olur; servis ile yoğun bakım arasındaki seçim için tasarlanmamıştır. Tanı ve tedavi kararları klinisyen değerlendirmesine dayanmalıdır.
Bu hesaplayıcıyla birlikte kullanabileceğiniz araçlar
Bu aracı daha iyi kullanmanıza yardımcı olacak rehberler
Verilerinizi doğru testlerle analiz ediyor, yayın formatında raporluyoruz. Yöntem seçiminden hakem yanıtına kadar yanınızdayız.
Hizmeti inceleyinSCI-E ve ulusal dergi gönderimi öncesi analiz, dergi formatında tablo ve figürler, yöntem bölümü için teknik istatistik dayanağı.
Hizmeti inceleyinTez ve makale verinizi SPSS ile analiz ediyor, çıktıları ham SPSS tablosu yerine dergi ve tez formatında raporluyoruz.
Hizmeti inceleyinPSI ve CURB-65'in karşılaştırılması, mortalite ve yatış süresi modellemesi ve risk düzeltmeli sonuç analizi için biyoistatistik desteği sunuyoruz.