Doçentlik Başvurusunda Sık Yapılan 20 Hata (Sağlık Bilimleri)

Bu yazı, Sağlık Bilimleri doçentlik dosyasında sık karşılaşılan yirmi hatayı ve her birinin mevzuata dayalı doğrusunu tek yerde toplar. Puanlama mantığının bütününü puan hesaplama yazısında, zorunlu şartları ise zorunlu şartlar yazısında ayrıntılı ele alıyoruz.

Makale ve Zorunlu Şart Hataları

Bu grup, en pahalı hataların yaşandığı yerdir çünkü doğrudan asgari şartı etkiler.

• Tez yayınını Madde 1'e yazmak. Lisansüstü tezinizden üretilmiş bir makale, uluslararası indeksli olsa bile Madde 1'e değil, yalnızca "Lisansüstü Tezlerden Üretilmiş Yayın" maddesine (Madde 3) yazılır. Burada bir tercih hakkı yoktur; yer zorunludur.
• AHCI, ESCI veya Scopus makalesini üç başlıca makale koşuluna saymak. Madde 1'in zorunlu şartındaki "a bendinden en az üç makalede başlıca yazar olmak" koşulunu yalnızca SCIE/SSCI (a bendi) makaleleri karşılar; AHCI, ESCI ve Scopus makaleleri bu koşulu karşılamaz. Buna karşılık bu makalelerin puanı Madde 1'in 40 puanına sayılır.
• Derlemeyi puanlanır sanmak. Tablo 10'un makale tanımı ("yayımlanmış makale") yalnızca özgün makaleyi kapsadığı için derlemeye Sağlık Bilimleri'nde puan öngörülmüyor; derleme beklentisiyle kurulan bir plan eksik kalır.
• Uluslararası makalede 40 puanı yalnızca üç başlıca makaleden kurmaya çalışmak. Tablo 10'a göre aday, doktora ya da uzmanlık unvanını aldıktan sonra, a bendinden en az üç makalede başlıca yazar olmak kaydıyla Madde 1'den en az 40 puan almak zorundadır. Bunlar iki ayrı koşuldur; 40 puan yalnızca bu üç makaleden değil, doktora ya da uzmanlık sonrasında yayımlanan ve Madde 1'in herhangi bir bendine giren bütün yayınlardan toplanır. Üç ve daha fazla yazarlı makalede başlıca yazar toplam puanın yarısını aldığı için üç başlıca makale, çeyreğe ve yazar sayısına göre 40 puana yetmeyebilir (örneğin Q2'de 3 × 10 = 30).

Yazar Payı Hataları

• Sorumlu (corresponding) yazarı başlıca yazar sanmak. Başlıca yazar tek yazarlı makalede yazarın kendisi, çok yazarlı makalede ilk sıradaki yazardır; danışmanı olduğu lisansüstü öğrenciyle yazılan makalede danışman da başlıca yazar sayılır. Sorumlu yazar olmak tek başına başlıca yazarlık getirmez.
• İkinci (eş) danışmanı başlıca yazar saymak. Danışmanlıkla yazılan makalelerde ikinci danışman, ilgili yayında başlıca yazar sayılmaz.
• Yazar payını makale dışında da uygulamak. Ağırlıklı pay (0,8 / 0,5) yalnızca makalelere özgüdür; kitap, bildiri ve patentte puan yazarlar arasında eşit bölünür. Başlıca yazar tanımını başlıca yazar kılavuzunda ele alıyoruz.

Atıf ve Bildiri Hataları

• Atıfı yazar sayısına bölmek. Atıf puanı bölünmez; çok yazarlı yayına gelen atıf da tam sayılır. Öte yandan adayın kendi eserlerine yaptığı atıflar sayılmaz. Ayrıntıyı atıf puanı yazısında bulabilirsiniz.
• Atıf asgarisini unvan öncesi eserlere gelen atıflarla karşılamaya çalışmak. Tablo 10 atıf maddesinde doktora ya da uzmanlık unvanının alınmasından sonra yapılmış yayınlardan en az 5 puan ister; buradaki yayının atıf alan eseriniz mi yoksa atıfı yapan yayın mı olduğunu ÜAK metinleri açıklamıyor. Güvenli okuma, asgariyi unvan sonrası yayımlanmış eserlerinize gelen atıflarla karşılamaktır; unvan öncesi eserlere gelen atıflar tavana katkı verebilir (SSS 29).
• Bildiri puanını bölmemek. Bildiriler eşit bölünen kalemlerdendir; çok yazarlı bir bildiride kişi başına düşen pay, beklenenden düşük olabilir.
• Aynı kongreden iki bildiri saymak. Aynı bilimsel toplantıdan en fazla bir çalışma puanlanır.

Tavan ve Toplam Hataları

• 90 puanlık doktora ya da uzmanlık sonrası şarta Madde 3'ü katmak. Doktora ya da uzmanlık unvanının alınmasından sonraki çalışmalardan aranan doksan puan hesaplanırken Madde 3 (tez yayını) puanları hariç tutulur.
• Kitap bölümü biriktirerek alt tavanı aşmaya çalışmak. Madde 3'te g+h, Madde 4'te c+d bentlerinden toplamda en fazla beşer puan sayılır; düşük etkili bölüm biriktirmek bu alt tavanı aşmaz.
• Var olmayan alt tavanlar uydurmak. Alt tavan yalnızca sayılı bentlerde tanımlıdır; bildiri maddesinin 10 puanlık tavanı var, ama bentleri için ayrıca bir alt tavan yok. Böyle kalemlere alt tavan varsaymak yanlış planlamaya yol açar.

Dergi, İndeks ve Şaibeli Hataları

• TR Dizin'deki editöre mektuba makale puanı yazmak. TR Dizin makalesi 10 puandır, ancak editöre mektup, araştırma notu, özet ve kitap kritiği bu bendin dışındadır, hakemli dergide yayımlanmışsa 2c bendinden 2 puan alır; ulusal makale bentlerini ulusal makale yazısında ayrı ele aldık.
• ESCI ile Scopus'u ayrı bentler sanmak. Uluslararası makalede ESCI ve Scopus aynı bende girer ve aynı puanı alır; ayrı kalemler değildir.
• "Ücretli dergi = riskli dergi" genellemesi. Şaibeli değerlendirmesi yalnızca Web of Science Q4 ve ücretli dergiler için söz konusudur; Q1–Q3 dergiler ücretten bağımsız kapsam dışıdır; ücretli Q4 dergiler içinde de yalnızca alan mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin ya da bir üniversite, enstitü veya bilimsel kurumun yayın organı olan, 2010 öncesinden beri yayımlanan ve abone usulü çalışan dergiler karar dışında kalır. Şaibeli dergi ölçütünü şaibeli dergi yazısında ele aldık.
• Şaibeli yayını eser listesinden gizlemek. Şaibeli bir yayın eser listesinde gösterilir, beyannamede (puanlamada) kullanılamaz; listeden çıkarmak "yanıltıcı beyan" riskine kapı açabilir.

Proje ve Dil Hataları

• UBYT teşvikini ödül maddesine yazmak. Ödül maddesi kapsamında UBYT açıkça hariç tutulur.
• Yabancı dil eşiğini 65 sanmak. Doçentlik başvurusunun dil eşiği, Doçentlik Yönetmeliği'ne (m.4/2-b) göre YÖK'ün belirlediği merkezî sınavda 55 ya da buna denk bir puandır; 65 ise bazı üniversitelerin doçent kadrosuna atama yönergelerinde geçen bir puandır ve başvuru eşiğiyle karıştırılıyor. Dil şartını yabancı dil yazısında ayrıntılı ele aldık.

Bu başlıkların resmî dayanağı için ÜAK Tablo 10 ve güncel başvuru şartlarını esas almanız önerilir.