Akademik bir CV'de içerik kadar sunum da değerlendirmeyi etkiliyor. Aynı yayınlar sınıflandırılmadan tek listede sıralandığında, değerlendirici kaç SCI-E makale olduğunu bulmak için sayfalar arasında dolaşmak zorunda kalıyor; sınıflandırıldığında ise katkı bir bakışta görünüyor. Nitekim 25 yayını düzenli listelenmiş bir araştırmacının CV'si, 40 yayını dağınık listelenmiş birinden daha güçlü bir izlenim bırakabiliyor.
Bu yazı akademik CV'nin omurgasını — yayın listesinin sınıflandırılması, referans formatı ve Türkiye'deki ÜAK/YÖK biçimine uyum — ele alıyor, ardından CV'nin amaca göre nasıl uyarlandığını gösteriyor.
Akademik CV neden iş CV'sinden farklı?
Standart bir iş CV'si bir-iki sayfa; akademik CV'nin uzunluk sınırı yok. Bir profesörün 20 sayfayı aşan CV'si tamamen normal. Ama "uzunluk sınırı yok" olması "yapı gerekmez" anlamına gelmiyor.
Akademik CV'nin omurgası yayınlar. İş CV'sinde iş deneyimi ön plandayken akademik CV'de araştırma çıktıları belirleyici. Hibe başvurusunda, pozisyon ilanında, doçentlik dosyasında ilk bakılan bölüm yayın listesi.
Yayınları sınıflandırmak neyi değiştiriyor?
Sınıflandırılmamış bir yayın listesi değerlendiricinin işini zorlaştırıyor; işi zorlaşan değerlendirici de çoğu zaman esnek davranmıyor.
Aynı araştırmacı, iki farklı CV
Sınıflandırılmamış
Sınıflandırılmış
CV'de yayınları değer sırasına göre kategorilere ayırmak yaygın ve işlevsel bir düzen sağlıyor:
Her kategori kendi içinde numaralandırılıyor ve kendi adınız koyu ya da altı çizili olarak vurgulanıyor. Bu basit düzen, değerlendiricinin sizin katkınızı anında görmesini sağlıyor.
Referanslar hangi formatta yazılıyor?
Tıbbi yayınlarda Vancouver stili en yaygın format. Tüm yazarları (altıdan fazlaysa ilk altı + et al.), makale başlığını, dergi kısaltmasını, yılı, cilt ve sayı ile sayfa numaralarını ve DOI'yi vermek gerekiyor. Bu kural ve örnek künyeler ICMJE önerileri ile NLM'nin Citing Medicine kılavuzunda tanımlı.
Aşağıdaki örnek, künyenin her parçasının yerini gösteriyor (DOI yalnızca biçimi göstermek için yer tutucudur):
Tutarlılık belirleyici. Bir yayında dergi adını kısaltıp diğerinde açık yazmak, birinde DOI verip diğerinde atlamak profesyonel izlenimi zedeliyor. Referans yönetim yazılımları (Zotero veya EndNote) bu tutarlılığı sağlamada çok yardımcı.
Türkiye'de ÜAK ve YÖK biçimi neyi zorunlu kılıyor?
Türkiye'deki akademik değerlendirmelerde YÖK ve ÜAK biçimine uyum zorunlu. Doçentlik değerlendirmesinde yayınlar tarandıkları indekse göre kademelendiriliyor: en üst düzeyde SCI-Expanded, SSCI ve AHCI kapsamındaki dergiler; ardından ESCI ve Scopus; sonra ULAKBİM TR Dizin ve diğer ulusal hakemli dergiler. Kategori kodları ve puanlar temel alana göre değiştiği ve dönemsel güncellendiği için başvuru öncesi güncel ÜAK doçentlik tablosu esas alınıyor. Bu kademelendirme, CV'nizdeki yayın düzenini de doğrudan belirliyor. Doçentlik başvuru kriterlerini ayrı yazımızda ele aldık.
Birçok Türk üniversitesi kendi standart özgeçmiş formunu kullanıyor. Bu formlar genellikle YÖK biçimini temel alıyor ama ek bölümler isteyebiliyor; başvurulacak kurumun formunu önceden temin etmekte fayda var.
İpucu
CV'deki yayın sayılarını ORCID, Google Scholar ve Web of Science profilleriyle çapraz kontrol etmekte fayda var; jüri üyeleri bunu yapıyor. Platformlar arasında tutarsızlık (bir yerde 18 yayın, diğerinde 22) güven sarsan bir izlenim bırakıyor. Tüm dijital varlıkları altı ayda bir gözden geçirmek iyi bir alışkanlık.
CV'nin diğer bölümleri nasıl düzenleniyor?
Kişisel bilgiler: Ad, unvan, kurum, bölüm, e-posta, ORCID. Uluslararası başvurularda doğum tarihi ve medeni durum gereksiz; Türkiye'de hâlâ yaygın eklense de zorunlu değil.
Eğitim: En son dereceden başlayarak derece, kurum, bölüm, yıl, tez başlığı. Alanında tanınmış bir danışmanla çalışıldıysa danışman adı değerli bir bilgi.
Akademik pozisyonlar: Mevcut pozisyondan geriye doğru. Misafir araştırmacı, doktora sonrası (postdok) gibi geçici pozisyonlar da dahil.
Araştırma projeleri: Proje adı, fon kaynağı, rol (yürütücü mü araştırmacı mı), bütçe, tarih aralığı. Aktif ve tamamlanmış projeler ayrı alt başlıklarda olabiliyor.
Kongre sunumları: Sözlü bildiriler ve poster sunumları ayrı; davetli konuşmalar özel olarak vurgulanıyor.
Eğitim faaliyetleri: Verilen dersler, danışmanlık yapılan tezler.
Mesleki hizmetler: Dergi editörlüğü, hakemlik, bilimsel komite üyelikleri.
Amaca göre CV nasıl uyarlanıyor?
Tek bir CV her durumda yetmiyor; amaca ve hedef kitleye göre uyarlama gerekiyor.
İş başvurusu: Başvurulan pozisyonla ilgili yayınlar ve deneyimler öne çıkarılıyor. Araştırma ilgi alanlarını ve gelecek projeleri özetleyen kısa bir araştırma beyanı (research statement) eklemek olumlu katkı.
Hibe başvurusu: Projeyle ilgili yayınlar ön planda; daha önce yönetilen projelerin bütçeleri ve çıktıları ayrıntılı veriliyor.
Uluslararası başvuru: Tamamen İngilizce. Türkiye'ye özgü kısaltmaları açıklamak gerekiyor; "TÜBİTAK" yerine açık adını yazmak değerlendiricinin bağlam kurmasını sağlıyor. Bu süreci Google Scholar profil yönetimi ve h-indeksi stratejileri yazılarımız destekliyor.
CV neden yaşayan bir belge?
Akademik CV yaşayan bir belge; her yeni yayın, proje veya faaliyet sonrasında güncellenmesi gerekiyor. Altı ayda bir kapsamlı gözden geçirme, bilgilerin doğruluğunu ve güncelliğini koruyor.
Dijital ortamda CV'yi ORCID, Google Scholar ve kurumsal profil sayfasıyla tutarlı tutmak da önemli; bu platformlardaki bilgiler birbiriyle çelişmemeli.
Model İstatistik olarak yayın listesinin sınıflandırılması ve profiller arası tutarlılık kontrolünde araştırmacıya rehberlik ediyoruz; en sık karşılaştığımız sorun, güçlü bir yayın birikiminin düzensiz listeleme yüzünden hak ettiği izlenimi bırakamaması. Sınıflandırma kurallarına uygun, tutarlı ve güncel bir CV, akademik birikimin en açık göstergesi oluyor.
Not: ÜAK/YÖK biçim gereklilikleri, indeks kapsamları ve puanlar dönemsel güncelleniyor; buradaki kademelendirme yol gösterici niteliktedir. Bağlayıcı biçim için başvurulan kurumun formu ve güncel ÜAK doçentlik tablosu esas alınır.
Kullanılan kaynaklar
- International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work — Sample References. icmje.org
- U.S. National Library of Medicine. Citing Medicine: The NLM Style Guide for Authors, Editors, and Publishers. ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK7256
- Üniversitelerarası Kurul (ÜAK). Doçentlik Başvuru Şartları ve temel alan tabloları (güncel sürüm). uak.gov.tr