AJCC 8. edisyon baş-boyun kanseri TNM evrelemesi. 8 anatomik bölge, HPV+ orofarenks ayrı evreleme, ENE entegrasyonu ve klinik/patolojik prefix desteği.
Bu hesaplayıcı, AJCC 8. edisyon (2017) baş-boyun kanseri TNM sınıflandırmasına göre evre hesaplaması yapar. Oral kavite, orofarenks (HPV+/−), nazofarenks, hipofarenks, larenks, tükürük bezleri ve paranazal sinüsler için ayrı T kategorileri desteklenir.
Bu araç radyasyon onkologları, KBB uzmanları, medikal onkologlar, patologlar ve klinik araştırmacılar için tasarlanmıştır.
8 Bölge
Anatomik Subsite
HPV+
Ayrı Evreleme
ENE
N Entegrasyonu
Bu hesaplayıcı klinik karar destek aracıdır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Tanı, tedavi veya prognoz belirlemesi yerine geçmez. Tüm kararlar multidisipliner tümör konseyinde (MDT) değerlendirilmelidir.
Anatomik bölge seçip T, N, M kategorilerini belirleyin, ardından "Hesapla" butonuna tıklayın
Baş-boyun kanserleri, oral kavite, farinks (orofarenks, nazofarenks, hipofarenks), larenks, tükürük bezleri ve paranazal sinüsler gibi farklı anatomik bölgeleri kapsar. AJCC 8. edisyon (2017) bu kanserlerin evrelemesinde köklü değişiklikler getirmiştir. En belirgin yenilik, HPV-pozitif (p16+) orofaringeal karsinomun tamamen ayrı bir evreleme sistemi almasıdır; çünkü bu tümörler klasik baş-boyun kanserlerinden dramatik olarak daha iyi prognoza sahiptir.
Diğer önemli değişiklik, ekstranodal yayılımın (ENE) tüm HPV-negatif subsitelerde N sınıflandırmasına entegre edilmesidir. Klinik ENE varlığı doğrudan N3b kategorisine yükseltme yapar. Oral kavitede ise invazyon derinliği (DOI) T sınıflandırmasına eklenerek tümör boyutundan bağımsız bir prognostik faktör olarak değerlendirilmektedir.
M0 durumunda T ve N kombinasyonuna göre evre. N2 = N2a/N2b/N2c, N3 = N3a/N3b. M1 → Evre IVC.
| T \ N | N0 | N1 | N2 | N3 |
|---|---|---|---|---|
| Tis | 0 | — | — | — |
| T1 | I | III | IVA | IVB |
| T2 | II | III | IVA | IVB |
| T3 | III | III | IVA | IVB |
| T4a | IVA | IVA | IVA | IVB |
| T4b | IVB | IVB | IVB | IVB |
N boyut ve lateraliteye göre. M1 → Evre IV.
| T \ N | N0 | N1 | N2 | N3 |
|---|---|---|---|---|
| T0 | I | I | II | III |
| T1 | I | I | II | III |
| T2 | I | I | II | III |
| T3 | II | II | II | III |
| T4 | III | III | III | III |
pN lenf nodu sayısına göre (pN1: 1–4, pN2: ≥5). pN3 yok. M1 → Evre IV.
| T \ N | N0 | N1 | N2 |
|---|---|---|---|
| T0 | I | I | II |
| T1 | I | I | II |
| T2 | I | I | II |
| T3 | II | II | III |
| T4 | II | II | III |
T0 = EBV+ unknown primary. N krikoid sınırı referans alır. M1 → Evre IVB.
| T \ N | N0 | N1 | N2 | N3 |
|---|---|---|---|---|
| T0 | I | II | III | IVA |
| T1 | I | II | III | IVA |
| T2 | II | II | III | IVA |
| T3 | III | III | III | IVA |
| T4 | IVA | IVA | IVA | IVA |
TNM evresi tek başına prognozu belirleyici olsa da baş-boyun kanserlerinde çeşitli ek faktörler tedavi yaklaşımını ve sağkalımı etkiler. HPV durumu (p16 immünhistokimya) orofarenks kanserinde en güçlü prognostik belirleyicidir; HPV+ hastalar aynı T ve N kategorisinde HPV− hastalara göre belirgin şekilde daha iyi sağkalım gösterir.
Ekstranodal yayılım (ENE), tüm HPV-negatif baş-boyun kanserlerinde bağımsız kötü prognostik faktördür ve adjuvan kemoradyoterapi endikasyonu oluşturur. Cerrahi sınır durumu (pozitif veya yakın sınır), adjuvan tedavi kararında kritik rol oynar. Perinöral invazyon ve lenfavasküler invazyon özellikle oral kavite ve tükürük bezi kanserlerinde kötü prognozla ilişkilidir.
Nazofarenks kanserinde EBV DNA düzeyi tedavi yanıtı takibinde önemli bir biyobelirteçtir. Larenks kanserinde vokal kord fiksasyonu T3 sınıflaması ve tedavi seçiminde (larenks koruyucu kemoradyoterapi vs cerrahi) belirleyicidir.
En önemli değişiklik HPV-pozitif (p16+) orofarenks kanserinin ayrı bir evreleme sistemi almasıdır. HPV+ tümörler belirgin şekilde daha iyi prognoza sahip olduğundan, 7. edisyondaki tek evreleme sistemi yerine iki farklı sistem oluşturulmuştur. Ayrıca ENE (ekstranodal yayılım) N sınıflandırmasına dahil edilmiştir.
HPV+ orofarenks kanserinde evreler dramatik olarak daha düşüktür — örneğin, T2N1 bir tümör HPV+ sistemde Evre I iken, HPV− sistemde Evre III olarak sınıflandırılır. Bunun nedeni HPV+ tümörlerin %80+ 5 yıllık sağkalım göstermesidir. HPV durumu p16 immünhistokimya ile değerlendirilir.
ENE, lenf nodu metastazının kapsülü aşarak çevre dokuya yayılmasıdır. AJCC 8. edisyonda klinik ENE+ doğrudan N3b kategorisine yükseltir (boyut ne olursa olsun). Patolojik ENE+, N2a veya N3b olarak sınıflandırılır. ENE varlığı, aynı N kategorisindeki ENE− hastalıktan belirgin şekilde daha kötü prognozla ilişkilidir.
DOI, AJCC 8. edisyonda oral kavite T sınıflandırmasına eklenen yeni bir parametredir. ≤5 mm, >5–10 mm ve >10 mm sınırları T1, T2 ve T3 sınıflamalarını etkiler. DOI, tümör boyutundan bağımsız olarak gizli boyun metastazı ve sağkalım için güçlü bir prediktördür.
Nazofarenks kanseri anatomik olarak farklı bir bölgede yer alır ve EBV ile güçlü ilişkisi vardır. T kategorileri parafaringeal yayılım, kafa tabanı ve intrakraniyal tutulumu yansıtırken, N kategorisi krikoid kıkırdak sınırını referans alır. Ayrıca kemoterapiye ve radyoterapiye duyarlılığı diğer baş-boyun kanserlerinden farklıdır.
HPV+ orofarenks kanserinde klinik N sistemi boyut ve lateraliteye (N0-N3), patolojik N sistemi ise lenf nodu sayısına (pN0: yok, pN1: 1-4, pN2: ≥5) dayanır. Patolojik N sisteminde N3 yoktur. Bu nedenle klinik ve patolojik evrelemede farklı stage map kullanılır ve prefix (c/p) değiştiğinde N seçenekleri de değişir.
T4a "rezektabl ileri hastalık" iken T4b "unrezektabl ileri hastalık" anlamına gelir. T4b tümörlerde karotid arter sarması, prevertebral fasya invazyonu veya mediastinal yapı tutulumu gibi cerrahi kontraendikasyonlar mevcuttur. Bu ayrım, Evre IVA (potansiyel olarak cerrahi) ile Evre IVB (definitif kemoradyoterapi) arasındaki farkı belirler.
Tükürük bezi kanserleri aynı paylaşılan N ve stage grouping sistemini kullanır, ancak T kategorileri farklıdır: ekstraparankimal yayılım ve fasiyal sinir tutulumu önemli kriterlerdir. Ayrıca histolojik tip (adenoid kistik, mukoepidermoid, asinik hücreli vb.) prognoz için TNM evresinden bağımsız olarak çok belirleyicidir.
Her sublokalizasyonun T kriterleri farklıdır — örneğin glottiste vokal kord hareketliliği ve T1a/T1b ayrımı ön plandayken, supraglottiste pre-epiglottik alan ve paraglottik alan invazyonu T3 kriteridir. Subglottis kanserleri nadir olup genellikle ileri evrede yakalanır. Tedavi yaklaşımı (cerrahi vs radyoterapi) da sublokalizasyona göre değişir.
Hayır. Bu hesaplayıcı klinik karar destek aracıdır ve yalnızca bilgilendirme amacı taşır. TNM evreleme, tanı ve tedavi kararlarının yalnızca bir bileşenidir. Tüm kararlar multidisipliner tümör konseyinde (MDT), endoskopi, patoloji ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek alınmalıdır.
Bu hesaplayıcıyla birlikte kullanabileceğiniz araçlar
Verilerinizi doğru testlerle analiz ediyor, yayın formatında raporluyoruz. Yöntem seçiminden hakem yanıtına kadar yanınızdayız.
Hizmeti inceleyinSCI-E ve ulusal dergi gönderimi öncesi analiz, dergi formatında tablo ve figürler, yöntem bölümü için teknik istatistik dayanağı.
Hizmeti inceleyinAraştırıcı başlatımlı klinik çalışmalarda tasarım, protokol istatistiği, veri yönetimi ve analiz planında CRO deneyimiyle rehberlik.
Hizmeti inceleyinDergi formatında tablo hazırlığında ve istatistiksel raporlamada rehberlik ediyoruz. İstatistik analiz, görselleştirme ve metodolojik kontrol konusunda destek için iletişime geçebilirsiniz.