Ana içeriğe geç
Model İstatistik

Doçentlik Sözlüğü: Sağlık Bilimlerinde 30 Temel Terim ve Anlamı

Sağlık Bilimleri doçentlik sürecinin 30 temel terimi tek sayfada: başlıca yazar, öz-atıf, çeyreklik (Q), BKCI, dilimleme, beyanname ve daha fazlası kısa tanımlarıyla.

Türkiye AkademikGökhan Karakoç7 Temmuz 20268 dkGüncelleme: 3 Kasım 2026
doçentliksağlık bilimlerisözlükterimlerÜAKTablo 10
Doçentlik sözlüğü — Sağlık Bilimleri doçentlik sürecinin 30 temel teriminin kısa tanımları: başlıca yazar, çeyreklik, öz-atıf, dilimleme, BKCI ve beyanname
Otuz temel terim, beş başlık altında kısa tanımlarıyla
Kapsam:Sağlık Bilimleri / Tablo 10Güncel: 2026 Mart

Bu içerik yalnızca Sağlık Bilimleri Temel Alanı (Tablo 10) doçentlik başvuruları içindir. Diğer temel alanlarda tanım, puan ve şartlar farklıdır.

Akademik Not

Doçentlik mevzuatının kendine özgü bir dili vardır; aynı kelime farklı maddelerde farklı ağırlık taşır, bazı terimler de günlük kullanımdan ayrılır. Sağlık Bilimleri Temel Alanı (Tablo 10) sürecinde sık geçen otuz terimin tanımları kısa tutuldu; her terimin ayrıntısını ilgili yazılara bağladık.

Bir başvuru dosyasını hazırlarken vakit yalnızca puan hesabında değil, terimlerin karışması yüzünden de kaybedilebilir. "Başlıca yazar" ile "sorumlu yazar"ı aynı sanmak, çeyrekliği yanlış kaynaktan okumak ya da "yayımlanmış" statüsünü erken varsaymak bunun tipik örnekleridir. Aşağıdaki sözlük bu karışıklıkları bir sayfada toplar. Puanlama sisteminin bütününü puan hesaplama yazısında ele aldık.

Kurumlar, Sistemler ve Belgeler

ÜAK
Üniversitelerarası Kurul; doçentlik sürecini yürüten merci.
DBS
Doçentlik Bilgi Sistemi (dbs.yok.gov.tr); başvuru ve değerlendirmenin yürüdüğü platform.
YÖKSİS
YÖK bilgi sistemi; öğrenim ve kadro verilerinin kaynağı.
Tablo 10
Sağlık Bilimleri Temel Alanı doçentlik başvuru şartları tablosu.
Beyanname
Puanlamaya esas eserlerin bent bazında seçildiği DBS belgesi.
Zorunlu (asgari) şart
Biri eksikse başvuruyu iptal ettiren yedi koşul (doktora ya da uzmanlık unvanını Aralık 2016'dan önce alan adaylarda Madde 3 şartı aranmaz).
YÖK tez numarası
Ulusal Tez Merkezi kayıt numarası; danışmanlık ve tez beyanının ön şartı.
Tebligat (5. gün)
Erişime açılmayı izleyen beşinci günde bildirimin yapılmış sayılması.

Zorunlu şartların tamamını zorunlu şartlar yazısında madde madde açıkladık.

Yazarlık ve Katkı

Başlıca yazar
Tek yazar, ilk sıradaki yazar veya öğrencisiyle yazan asıl danışman (Sağlık Bilimleri tanımı).
Sorumlu yazar (corresponding)
Dergi yazışma yazarı; ÜAK puanlamasında ayrı bir karşılığı yoktur.
Yazar payı
Eser puanının yazarlara dağıtım oranı; makalede ağırlıklı, diğer yayınlarda eşit.
Eş / ikinci danışman
Tez danışmanlığından asıl danışman puanının yarısını alan rol; ikinci danışman, danışmanlığını yaptığı öğrenciyle birlikte yazılan yayında başlıca yazar sayılmaz.
Haksız yazarlık
Katkısı olmayanı yazar eklemek, katkılıyı çıkarmak veya yazar sırasını gerekçesiz değiştirmek.

"Başlıca yazar" tanımının ayrıntısını ve sık karışan durumları başlıca yazar yazısında ele aldık.

İndeksler, Dergi ve Sıralama

SCIE / SSCI / AHCI / ESCI
Web of Science atıf indeksleri.
Scopus
Elsevier indeksi; mevzuatta ESCI ile aynı bentte değerlendirilir.
TR Dizin
TÜBİTAK ULAKBİM ulusal dergi indeksi.
BKCI
Web of Science Book Citation Index (kitap atıf indeksi).
CPCI
Web of Science Conference Proceedings Citation Index (bildiri indeksi).
JCR / JIF
Journal Citation Reports / Journal Impact Factor; çeyrekliğin (Q) tek kaynağı.
Q (çeyreklik)
Derginin JIF dilimi (Q1–Q4); makalenin yayımlandığı tarihteki durum esas alınır.
Master Journal List
Web of Science'ın güncel dergi kapsamı listesi; bent için ise listenin bugünkü hâli değil, makalenin yayımlandığı tarihteki dizin durumu esas alınır.
SCImago (SJR)
ÜAK değerlendirmesinde geçerli olmayan alternatif sıralama.
DOI
Kalıcı yayın tanımlayıcısı; tek başına "yayımlanmış" kanıtı değildir.

Çeyrekliğin hangi kaynaktan ve hangi yıla göre okunacağını uluslararası makale yazısında ayrıntılandırdık.

Puanlamada Teknik Terimler

Tavan / alt tavan
Madde ve bent grubu için tanımlı puan üst sınırları.
Öz-atıf
Adayın yazarı olduğu bir yayından kendi eserine yaptığı atıf; atıf puanına sayılmaz.
UBYT
TÜBİTAK yayın teşviki; ödül maddesinde (Madde 11) açıkça hariç tutulur.

Atıf sayımının kurallarını ve öz-atıf istisnasını atıf puanı yazısında ele aldık.

Yayın Statüsü, Ücret ve Etik

Early view / ahead of print
Yayım süreci tamamlanmamış statü; beyannamede kullanılamaz.
Şaibeli dergi
Web of Science Q4'te olup editoryal ya da basım ücreti isteyen ve YÖK'ün 2021.18.643 sayılı kararındaki istisnaya (2010 öncesinden beri yayımlanan, abonelikle çalışan dernek, üniversite ya da kurum yayın organı) girmeyen dergi. Bu dergilerdeki makaleler özgeçmiş ve eserler listesine eklenir, beyannamede kullanılamaz.
APC
Article Processing Charge; makale işlem/yayım ücreti.
Dilimleme
Bir araştırmanın sonuçlarını, bütünlüğünü bozacak biçimde parçalayıp ayrı yayınlar olarak sunma.

Şaibeli dergi ölçütünü şaibeli dergi yazısında, etik başlıklarını ise etik ihlaller yazısında ayrı ele aldık.

Terimler Neden Önemli

Bir dosyanın reddi ya da puan kaybı yalnızca büyük bir hatadan değil, bir terimin yanlış okunmasından da doğabilir. Erken statüdeki bir yayını "yayımlanmış" saymak, çeyrekliği yanlış kategoriden almak ya da öz-atfı atıf asgarisine eklemek buna örnektir. Bu sözlük hızlı bir başvuru kaynağıdır; sınırda her durumda bağlayıcı kaynak ÜAK Tablo 10 ve güncel SSS metnidir.

Sağlık Bilimleri doçentlik puanınızı ücretsiz hesaplayabilirsiniz

Puan hesaplama aracı, ÜAK Tablo 10 kriterlerine göre yayın ve etkinliklerinizin tahmini puanını gösterir; hesap açmak gerekmez.

Ücretsiz puan hesapla

Sıkça Sorulan Sorular

Sağlık Bilimleri tanımında başlıca yazar tek yazar, ilk sıradaki yazar ya da öğrencisiyle birlikte yazan asıl danışmandır. Sorumlu yazar (corresponding) ile karıştırılmamalıdır; sorumlu yazarlığın ÜAK puanlamasında ayrı bir karşılığı yoktur.
Öz-atıf, adayın yazarı olduğu bir yayından kendi eserine yaptığı atıftır. Doçentlik atıf maddesi (Madde 5) adayın kendi eserlerine yaptığı atıfları değerlendirmeye almaz; atıf asgarisi bu atıflar dışarıda bırakılarak hesaplanır.
Çeyreklik, bir derginin Journal Impact Factor'e göre bulunduğu dilimdir (Q1–Q4). Tek geçerli kaynağı JCR'dır; SCImago (SJR) gibi alternatif sıralamalar ÜAK değerlendirmesinde esas alınmaz. Çeyreklikte makalenin yayımlandığı tarihteki durum esas alınır (ÜAK SSS 23); hangi JCR baskısının kullanılacağı ÜAK metinlerinde belirtilmiyor.
BKCI (Book Citation Index) kitap ve kitap bölümlerini, CPCI (Conference Proceedings Citation Index) ise bildiri kitabındaki tam metin bildirileri kapsar; ikisi de Web of Science indeksidir. Doçentlikte farklı maddelerden puanlanırlar.
Dilimleme, bir araştırmanın sonuçlarını, bütünlüğünü bozacak biçimde parçalayıp ayrı yayınlar olarak sunmaktır. Etik başlıkların ayrıntısını etik ihlaller yazısında ele aldık.
AraWhatsApp