WoS'tan Çıkarılan Dergiler: Kronolojik Liste ve Kontrol Rehberi

Clarivate, Web of Science (WoS) veri tabanındaki dergileri 24 kalite kriterine göre düzenli olarak yeniden değerlendiriyor. 2023 başından beri süreç yoğunlaştı; yapay zekâ destekli bir tarama aracı, yeniden değerlendirilecek dergilerin önceliklendirilmesine yardım ediyor (Clarivate blog, Mart 2023).

Bu yoğunlaşmanın sonuçları ağır oldu. Retraction Watch'un sayımına göre yalnız Mart 2023 güncellemesinde 55'i editöryal gerekçeyle olmak üzere 82 dergi listeden çıkarıldı; Chemistry World de Mayıs 2025'te son üç yılda çıkarılan dergi sayısının yüzü epey aştığını aktardı. Etkilenen dergiler yalnızca küçük ya da bilinmeyen yayınevlerine ait değil; Elsevier, Springer Nature, Wiley ve Taylor & Francis'in dergileri de bu süreçten etkilendi (Science, Mart 2023; Chemistry World, 15 Mayıs 2025).

Bir derginin Web of Science'tan çıkarılıp çıkarılmadığı Clarivate Master Journal List'te (mjl.clarivate.com) ISSN ile aranarak görülüyor; çıkarılan ya da askıya alınan dergilerden seçilmiş örnekler de tabloda kronolojik sırayla duruyor. Bilgiler kamuya açık kaynaklardan alındı; tablodaki tarih ve gerekçeleri 27 Eylül 2026'da Clarivate Master Journal List, Retraction Watch kayıtları, yayıncı açıklamaları ve haber kaynaklarıyla yeniden kontrol ettik.

Delist Ne Anlama Gelir?

Bir derginin WoS'tan çıkarılması (editorial de-listing), o derginin Clarivate'ın 24 kalite kriterinden birini veya birkaçını artık karşılamadığı anlamına gelir. Bu kriterler arasında etkin hakem değerlendirmesi, sorumlu atıf pratikleri, etik yayıncılık standartları ve orijinal bilimsel içerik bulunur (Clarivate, Master Journal List Help Center).

Delist öncesinde Clarivate genellikle dergiyi "On Hold" (askıya alma) statüsüne alır; bu süreçte yeni içerikler dizine girmez. Clarivate'a göre hold'ların çoğu ortalama altı hafta kadar sürüyor; yayıncı yapıcı biçimde çalışıp düzeltici adımlar attığında süre uzayabiliyor. Clarivate'ın WoS editör ekibi başkanı Nandita Quaderi, şeffaf davranıp kendi soruşturmasını yürüten bir yayıncıya, Clarivate kendi incelemesine başlamadan önce 12 aya kadar süre tanınabildiğini anlatıyor; fiilen 13 ile 20 ay süren hold'lar da oldu (Cureus, Science of the Total Environment, Heliyon). Bugüne kadarki sonuçlara göre hold'a alınan dergilerin yaklaşık yüzde 85'i sonunda listeden çıkarılıyor (Clarivate, Nisan 2026; Chemistry World, 15 Mayıs 2025).

WoS'tan Çıkarılan Dergiler — Kronolojik Liste

Aşağıdaki tablo, özellikle biyomedikal ve sağlık bilimleri araştırmacılarının karşılaşma olasılığı yüksek dergilerden seçilmiş örnekleri kapsıyor. İsim değişikliği ya da yayının sona ermesi nedeniyle listeden çıkan dergiler tabloda yok; yalnızca editöryal delist işlemleri yer alıyor. Tarihler Clarivate'ın aylık güncellemelerine, Retraction Watch kayıtlarına ve yayıncı açıklamalarına dayanıyor; Clarivate gerekçeyi çoğu zaman açıklamadığı için "Gerekçe" sütunu yayıncının ya da haber kaynaklarının aktardığı bağlamı gösteriyor.

Tablo: WoS'tan Çıkarılan Dergiler — Kronolojik Liste (2017–2025)

2024'te Askıya Alınan Dergiler (On Hold)

Aşağıdaki iki dergi 2024 sonbaharında askıya alındı. 27 Eylül 2026 itibarıyla ikisi de askıda değil; güncel durumları tabloda yer alıyor.

Tablo: 2024'te askıya alınan iki dergi ve güncel durumları (27 Eylül 2026)

Not: Tablolar 27 Eylül 2026'daki durumu yansıtıyor. Güncel durum için Clarivate Master Journal List kontrol edilmelidir.

Delist Edilen Dergilerdeki Ortak Örüntüler

WoS'tan çıkarılan dergilerin geçmişinde tekrarlayan bazı örüntüler göze çarpıyor.

Yüksek yayın hacmi ve kalite kontrolü arasındaki dengesizlik. Etkilenen dergilerin önemli bir kısmı yılda binlerce, hatta on binlerce makale yayımlıyor. Yüksek hacim, makale işlem ücretine (APC) dayalı gelir modeliyle birleştiğinde hakem değerlendirmesi ve editöryal denetim kapasitesini aşabiliyor.

Paper mill (sahte yayın fabrikası) sızması. Hindawi vakasında belgelendiği gibi paper mill'ler özellikle özel sayı (special issue) sistemi üzerinden dergilere sızdı. Wiley, Hindawi bünyesinde 2023'te 8.000'den fazla makaleyi geri çekti (Retraction Watch, 19 Aralık 2023).

Kapsam dışı yayınlar. Retraction Watch'un aktardığına göre Minerva Pediatrics, yaşlı hastalarla ilgili kapsam dışı makaleler yayımlamıştı. Quaderi de 2023'te devreye aldıkları araçlarla yapılan ilk delist dalgasında, bir biyokimya dergisindeki yoga makaleleri gibi açıkça uygunsuz içeriklerin öne çıktığını anlatıyor. Bu örnekler, editöryal süzgecin yetersiz kaldığı durumları gösteriyor.

Atıf manipülasyonu. Quaderi'nin 15 Mayıs 2025 tarihli Chemistry World röportajında belirttiğine göre delist edilen dergilerde en yaygın gerekçe artık uygunsuz atıf pratikleri. Atıf yığma (citation stacking), aşırı öz-atıf ve atıf kartelleri bu kategoriye giriyor. Haziran 2025'te yayımlanan JCR'de 20 derginin etki faktörü atıf anomalisi nedeniyle bastırıldı (16'sı öz-atıf, 4'ü atıf yığma); bu sayı Haziran 2024'te 17, Haziran 2026'da 8'di (Retraction Watch, 18 Haziran 2025; Clarivate).

Açık Erişim Yayıncılığında Tartışmalar

Açık erişim modeliyle çalışan bazı büyük yayınevleri, yayın hacmi ile kalite arasındaki denge sorunu nedeniyle akademik camianın gündemine oturdu. İki gelişme öne çıkıyor.

Finlandiya JUFO Kararı (Aralık 2024)

Finlandiya'nın ulusal yayın değerlendirme sistemi JUFO (Julkaisufoorumi), Aralık 2024'te 193 MDPI ve 78 Frontiers dergisini 2025 başından geçerli olmak üzere Level 0'a düşürdü. Bu seviye, hakemli olmayan popüler yazılarla aynı puanı taşıyor. JUFO bu dergileri "gri alan dergileri" olarak nitelendirdi ve kararın gerekçesinde bu dergilerin "APC işletme modelini kullanıp editöryal işe ve kalite değerlendirmesine olabildiğince az zaman ayırarak yayın sayısını artırmayı hedeflediğini" yazdı (Retraction Watch, Aralık 2024; JUFO resmî açıklaması; Times Higher Education). JUFO Eylül 2025'te "Level 0" adını kaldırdı; bu kanallar artık "diğer tanımlı yayın kanalları" olarak anılıyor (avointiede.fi, Ekim 2025).

Karar, Finlandiya üniversitelerinin araştırma fonlama modelini doğrudan etkiliyor; bu kanallardaki yayınlar Level 1'e kıyasla 10 kat düşük katsayıyla (1 yerine 0,1) sayılıyor.

Frontiers, kararın dergi kalitesine ilişkin bir değerlendirme olarak değil, yalnızca "bir yayın modeline yönelik saldırı" olarak okunabileceğini savundu. JUFO'nun Ekim 2024'te duyurduğu politikaya, liste açıklanmadan önce, Aralık 2024 başında Finlandiya'daki bir grup araştırmacı da açık mektupla itiraz etmişti (Times Higher Education, 20 Aralık 2024; Retraction Watch, 24 Aralık 2024; openletter.earth).

Uzman panelleri ise 16 MDPI ve 22 Frontiers dergisini Level 1'de tuttu; bu da aynı yayınevindeki dergilerin kalitesinin belirgin biçimde farklılaşabildiğini gösteriyor.

Diğer Ülkelerdeki Gelişmeler

Çin Bilimler Akademisi (CAS), 31 Aralık 2020'de "riskli" bulduğu 65 uluslararası dergiden oluşan ilk "Erken Uyarı Listesi"ni yayımladı; listede MDPI'ın yanı sıra Wiley, Springer Nature ve Wolters Kluwer'ın dergileri de vardı. Norveç 2023'te MDPI'ın Sustainability dergisini ulusal onay listesinden çıkardı (Asian Scientist, 5 Ocak 2021; Times Higher Education, 20 Aralık 2024).

Dergi Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Bir Nokta

SCI-E dizinli alan dergilerinde yayımlanmak, çoğu zaman disipline özgü hakem değerlendirmesinden geçmek ve dar kapsamda uzmanlaşmış bir editör kuruluyla çalışmak anlamına gelir.

Bununla birlikte, yüksek APC ödeyerek geniş kapsamlı, yüksek hacimli, hızlı kabul süreli dergileri tercih eden araştırmacılar da var. Hızlı yayın baskısı, kariyer ilerleme gereksinimleri ve alan dergilerinin yüksek ret oranları bu tercihin arka planında yer alabilir.

Son yıllardaki toplu delist olayları, hız ve hacim odaklı yayıncılığın araştırmacı açısından ciddi riskler taşıdığını gösterdi. Derginin sonradan delist edilmesi, doçentlikte makalenin yayımlandığı tarihteki durumunu değiştirmese de (ÜAK SSS 23) yayının görünürlüğünü ve başka değerlendirmelerdeki ağırlığını azaltabilir; askı döneminde yayımlanan makaleler ise hiç dizine girmeyebilir.

Science of the Total Environment bu riskin somut örneği. Etki faktörü yüksek bu dergi Ekim 2024'te askıya alındı, Kasım 2025'te WoS'tan çıkarıldı; askı döneminden itibaren (Volume 954 sonrası) yayımlanan makaleler hiç dizine girmedi. Açık erişim seçeneğinde 4.150 USD APC ödeyen yazarlar için bu ciddi bir kayıp; abonelik yolunda ücret yok (Elsevier duyurusu, Kasım 2025; STOTEN APC sayfası).

Alana özgü, dar kapsamlı ve köklü bir dergide, etki faktörü daha düşük olsa bile makale yayımlamak uzun vadede daha güvenli bir yol olabilir.

Araştırmacılar İçin Kontrol Rehberi

Hedef derginin indeks durumunu gönderimden önce doğrulamak için dergi seçim önerileri ve yağmacı dergi taraması sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Faydalı Kaynaklar

• Clarivate Master Journal List: mjl.clarivate.com
• Retraction Watch: retractionwatch.com
• Journalology Newsletter: newsletter.journalology.com (James Butcher)
• PhDTalks: phdtalks.org
• JUFO (Finlandiya): julkaisufoorumi.fi
• For Better Science: forbetterscience.com

Sıkça Sorulan Sorular

Delist ne anlama gelir?

Delist, Clarivate'ın bir dergiyi Web of Science veri tabanından çıkarmasıdır; kalite kriterlerini artık karşılamadığı için yapılan çıkarmaya "editorial de-listing" deniyor. Clarivate, WoS'taki dergileri 24 kalite kriterine göre düzenli olarak yeniden değerlendiriyor. Delist edilen dergi etki faktörünü kaybeder; çıkarma tarihinden sonra yayımlanan makaleleri WoS'ta dizine girmez. Askıdan ya da delistten önce dizine alınmış makaleler genellikle dizinde kalır; Clarivate'a göre en ağır ihlallerde daha önce dizine alınmış içerik de çıkarılabiliyor. Dergi önce askıya alınmışsa askı döneminde yayımlanan makaleler de hiç dizine girmeyebilir; Science of the Total Environment'ta Volume 954 sonrası makaleler bu durumda.

On Hold ne demek?

"On Hold" (askıya alma), Clarivate'ın bir dergiyi yeniden değerlendirmeye aldığını gösteren geçici bir statüdür. Bu sürede derginin yeni içerikleri dizine girmez. Clarivate'a göre hold'ların çoğu ortalama altı hafta kadar sürüyor; ancak Clarivate, şeffaf davranıp kendi soruşturmasını yürüten bir yayıncıya, kendi incelemesine başlamadan önce 12 aya kadar süre tanıyabiliyor ve 13 ile 20 ay süren hold'lar da oldu. Süreç sonunda dergi kapsamda kalır, başka bir dizine aktarılır ya da listeden çıkar; Clarivate'ın bugüne kadarki sonuçlarına göre hold'a alınan dergilerin yaklaşık yüzde 85'i sonunda listeden çıkarılıyor. Heliyon Eylül 2024'te, eLife Ekim 2024'te hold'a girdi; eLife Kasım 2024'te SCIE'den çıkıp ESCI'de kısmi dizine geçti, Heliyon'un hold'u ise 14 Mayıs 2026'da kalktı ve dergi kapsamda kaldı. Bu sürecin 687 retraksiyonla birlikte nasıl okunması gerektiğini Heliyon hold yazısında ayrıca ele aldık.

Delist edilen dergideki makalem ne olur?

Askıdan ya da delistten önce dizine alınmış makaleler çoğu durumda WoS'ta kalır ve mevcut atıflarını korur. Derginin etki faktörü artık hesaplanmadığı için bu yayınların bazı akademik değerlendirmelerdeki ağırlığı tartışmaya açılabilir. Doçentlikte ise ÜAK'ın 2026 Mart dönemi SSS'sine göre makalenin yayımlandığı tarihteki dizin durumu geçerli; başvurudan sonra makalenin yayımlandığı sayı askıya alınsa, dizinden çıkarılsa ya da çeyreklik dilimi değişse de, bu ve benzeri durumlarda aday sorumlu tutulmuyor. Delist sonrası yayımlanan makaleler ise WoS'ta dizine girmez; bu yüzden WoS'a dayalı h-indeks hesabında da yer almaz.

Derginin delist durumunu nasıl kontrol ederim?

Hedef derginin ISSN numarasıyla Clarivate'ın Master Journal List'inde (mjl.clarivate.com) arama yaparak güncel durumunu görebilirsiniz; liste her ay güncelleniyor. "On Hold" uyarısı varsa gönderimden önce sürecin sonuçlanmasını beklemek yerinde olur. Retraction Watch (retractionwatch.com) da delist ve retraksiyon haberlerini veren bağımsız bir platform. JCR ise her Haziran'da etki faktörü bastırılan dergileri açıklıyor; bastırma, derginin yeniden incelemeye alınmasını tetikleyebilen bir sinyal.

Bu bilgilendirme, Model İstatistik CRO ve Klinik Araştırma Merkezi tarafından kamuya açık kaynaklardan derlenerek Mart 2026'da hazırlandı ve 27 Eylül 2026'da güncellendi. Dergi durumları her ay değişebildiği için güncel bilgiye doğrudan Clarivate MJL'den bakmak gerekir.

Araştırmanız için uygun ve güvenli bir dergiyi birlikte belirlemek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.