WoS'tan Çıkarılan Dergiler: Kronolojik Liste ve Kontrol Rehberi

Clarivate Analytics, Web of Science (WoS) veritabanına dahil olan dergileri 24 kalite kriterine göre düzenli olarak yeniden değerlendirmektedir. 2023 yılının başından itibaren bu süreç belirgin şekilde yoğunlaştırılmış, yapay zekâ destekli tarama araçları devreye alınmıştır (Clarivate blog, Mart 2023).

Bu yoğunlaştırmanın sonuçları ağır oldu. Eylül 2024 itibarıyla 315 derginin WoS'tan çıkarıldığı raporlanmıştır (ResearchGate, Eylül 2024). Dikkat çekici olan nokta, etkilenen dergilerin yalnızca küçük veya bilinmeyen yayınevlerine ait olmamasıdır. Elsevier, Springer Nature, Wiley, Taylor & Francis gibi köklü yayınevleri de bu süreçten doğrudan etkilenmiştir (Science (AAAS), Mart 2023; Chemistry World, Haziran 2025).

Bu yazı, WoS'tan çıkarılan veya askıya alınan dergileri kronolojik sırayla derlemekte ve araştırmacılar için pratik bir kontrol rehberi sunmaktadır. Tüm bilgiler kamuya açık kaynaklardan alınmış olup her bir veri birden fazla bağımsız kaynakla çapraz doğrulanmıştır.

Delist Ne Anlama Gelir?

Bir derginin WoS'tan çıkarılması (editorial de-listing), o derginin Clarivate'ın 24 kalite kriterinden birini veya birkaçını artık karşılamadığı anlamına gelir. Bu kriterler arasında etkin hakem değerlendirmesi, sorumlu atıf pratikleri, etik yayıncılık standartları ve orijinal bilimsel içerik bulunur (Clarivate, Master Journal List Help Center).

Delist öncesinde Clarivate genellikle dergiyi "On Hold" (askıya alma) statüsüne alır. Bu süreçte yeni içerikler indekslenmez. Ortalama bekleme süresi altı hafta olmakla birlikte, yayıncının işbirliği düzeyine bağlı olarak 12 aya kadar uzayabilir (Retraction Watch, Ekim 2025; Chemistry World, Haziran 2025).

WoS'tan Çıkarılan Dergiler — Kronolojik Liste

Aşağıdaki tablo, özellikle biyomedikal ve sağlık bilimleri araştırmacılarının karşılaşma olasılığı yüksek dergileri kapsamaktadır. İsim değişikliği veya yayının sona ermesi nedeniyle listeden çıkan dergiler dahil değildir; yalnızca editöryal delist işlemleri listelenmiştir.

Tablo: WoS'tan Çıkarılan Dergiler — Kronolojik Liste (2017–2025)

Şu An Askıda (On Hold) Olan Dergiler

Aşağıdaki dergiler Mart 2026 itibarıyla askıda olup yeni içerikleri indekslenmemektedir. Değerlendirme sonucunda kapsamda kalabilir veya çıkarılabilirler.

Tablo: Şu An Askıda (On Hold) Olan Dergiler — Mart 2026 İtibarıyla

Not: Bu tablolar yayınlandığı tarih itibarıyla geçerlidir. Güncel durum için Clarivate Master Journal List kontrol edilmelidir.

Delist Edilen Dergilerdeki Ortak Örüntüler

WoS'tan çıkarılan dergilerin geçmişi incelendiğinde tekrarlayan bazı örüntüler göze çarpmaktadır.

Yüksek yayın hacmi ve kalite kontrolü arasındaki dengesizlik. Etkilenen dergilerin önemli bir kısmı, yılda binlerce — hatta on binlerce — makale yayınlayan dergilerdir. Yüksek hacim, Makale İşlem Ücreti (APC) tabanlı gelir modeliyle birleştiğinde, hakem değerlendirmesi ve editöryal denetim kapasitesini aşabilmektedir.

Paper mill (sahte yayın fabrikası) infiltrasyonu. Hindawi vakasında belgelendiği gibi, paper mill'ler özellikle special issue sistemi üzerinden dergilere sızmıştır. Wiley, Hindawi bünyesinde 8.000'den fazla makaleyi geri çekmek zorunda kalmıştır (Wikipedia — Hindawi; Retraction Watch).

Kapsam dışı yayınlar. Bir pediatri dergisinde geriatri makaleleri, bir biyokimya dergisinde yoga çalışmaları gibi örnekler, editöryal filtrelemenin yetersiz kaldığı durumları gözler önüne sermiştir.

Atıf manipülasyonu. Clarivate WoS editör ekibi başkanı Nandita Quaderi'nin Haziran 2025 tarihli Chemistry World röportajında belirttiği gibi, delist edilen dergilerde en yaygın gerekçe artık uygunsuz atıf pratikleridir. Atıf yığma (citation stacking), aşırı öz-atıf ve atıf kartelleri bu kategoriye girmektedir. JCR 2025 raporunda 20 derginin Impact Factor'ü atıf anomalisi nedeniyle bastırılmıştır (Retraction Watch, Temmuz 2024).

Açık Erişim Yayıncılığında Tartışmalar

Açık erişim (Open Access) modeliyle çalışan bazı büyük yayınevleri, yayın hacmi ve kalite arasındaki denge konusunda akademik camianın gündemine oturmuştur. İki gelişme öne çıkmaktadır.

Finlandiya JUFO Kararı (Aralık 2024)

Finlandiya'nın ulusal yayın değerlendirme sistemi JUFO (Julkaisufoorumi), Aralık 2024'te 193 MDPI ve 78 Frontiers dergisini Level 0'a düşürdü. Bu seviye, hakemli olmayan popüler yazılarla aynı puanı taşır. JUFO, bu dergileri "gri alan dergileri" olarak nitelendirmiş ve kararın gerekçesinde "APC işletme modeliyle editöryal iş ve kalite değerlendirmesine asgari zaman ayırma hedefi" ifadesini kullanmıştır (Retraction Watch, Aralık 2024; JUFO resmi açıklaması; Times Higher Education).

Karar, Finlandiya üniversitelerinin araştırma fonlama modeline doğrudan etki eder: Level 0 dergilerindeki yayınlar, Level 1'e kıyasla 10 kat daha düşük puan getirir.

Kararın ardından her iki yayınevi de itiraz etmiştir. Frontiers, kendi kriterlerini karşılayan dergilerin düşürülmesini "işletme modeline yönelik bir saldırı" olarak nitelendirmiştir. Finlandiya'da görev yapan araştırmacılar açık mektupla JUFO kararına itiraz etmiştir (Frontiers resmi açıklaması, Aralık 2024; openletter.earth).

Uzman panelleri ise 16 MDPI ve 22 Frontiers dergisini Level 1'de tutmuştur. Bu durum, aynı yayınevi bünyesindeki dergilerin kalitesinin önemli farklılıklar gösterebildiğine dair somut bir veridir.

Diğer Ülkelerdeki Gelişmeler

Çin Bilimler Akademisi (CAS), 2020'den itibaren "Erken Uyarı Listesi" yayınlamakta olup bu listede bazı açık erişim dergilerini risk kategorisine almıştır. Norveç, MDPI'ın Sustainability dergisini ulusal onay listesinden çıkarmıştır. Çin'de bazı üniversiteler, belirli yayınevlerine ait dergilerdeki yayınları akademik değerlendirmede saymama kararı almıştır (Wikipedia — MDPI; CAS EWL 2020–2025; Times Higher Education).

Dergi Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Bir Nokta

SCI-E indeksli alan dergilerinde yayın yapmak, disipline özgü titiz hakem değerlendirmesi, dar kapsamda uzmanlaşmış editöryal kurul ve güvenilir bilimsel iletişim anlamına gelir.

Bununla birlikte, yüksek APC ödeyerek geniş kapsamlı, yüksek hacimli, hızlı kabul süreli dergileri tercih eden araştırmacılar da var. Hızlı yayın baskısı, kariyer ilerleme gereksinimleri ve alan dergilerinin yüksek ret oranları bu tercihin arka planında yer alabilir.

Son yıllarda yaşanan toplu delist olayları, hız ve hacim odaklı yayıncılık modelinin araştırmacının uzun vadeli kariyer güvenliği açısından önemli riskler barındırdığını göstermiştir. Yüksek IF'li bir dergide yayın yapmış olmak, o derginin IF'i sıfırlandığında gerçek değerini kaybeder.

Science of the Total Environment bu durumun somut örneğidir: IF 8.0'lık bir dergi, Kasım 2025'te WoS'tan tamamen çıkarılmış ve Volume 954 sonrası yayınlanan makaleler indekslenmemiştir. Makale başına 4.150 USD APC ödeyen araştırmacılar için ciddi bir kayıptır (Elsevier resmi duyurusu, Kasım 2025; Lumina Literati Blog, Aralık 2025).

Alanınıza özgü, dar kapsamlı, köklü bir dergide IF'i daha düşük olsa bile yayın yapmak, uzun vadede çok daha güvenli bir stratejidir.

Araştırmacılar İçin Kontrol Rehberi

Faydalı Kaynaklar

• Clarivate Master Journal List: mjl.clarivate.com
• Retraction Watch: retractionwatch.com
• Journalology Newsletter: newsletter.journalology.com (James Butcher)
• PhDTalks: phdtalks.org
• JUFO (Finlandiya): julkaisufoorumi.fi
• For Better Science: forbetterscience.com

Sıkça Sorulan Sorular

Delist ne anlama gelir?

Clarivate, WoS'a dahil olan dergileri 24 kalite kriterine göre düzenli olarak yeniden değerlendirmektedir. Bu kriterleri artık karşılayamayan dergiler veritabanından çıkarılır; buna "editorial de-listing" denir. Delist edilen dergi Impact Factor'ünü kaybeder ve bu tarihten sonra yayınlanan makaleler WoS'ta indekslenmez. Delist öncesinde yayınlanmış makaleler ise genellikle indekste kalmaya devam eder; ancak bazı durumlarda geriye dönük içerik çıkarma da uygulanabilmektedir — Science of the Total Environment'ta Volume 954 sonrası içeriklerin indekslenmemesi buna bir örnektir.

On Hold ne demek?

"On Hold" (askıya alma), Clarivate'ın bir dergiyi yeniden değerlendirmeye aldığını gösteren geçici bir statüdür. Askıya alınan derginin yeni içerikleri bu süre boyunca indekslenmez. Ortalama bekleme süresi altı hafta civarındadır; ancak yayıncı Clarivate ile aktif işbirliği yaparsa bu süre 12 aya kadar uzayabilir. Süreç sonunda dergi ya kapsamda kalır ya da tamamen çıkarılır. Heliyon ve eLife gibi dergiler Eylül-Ekim 2024'ten bu yana askıda beklemektedir.

Delist edilen dergideki makalem ne olur?

Delist öncesi yayınlanan makaleler çoğu durumda WoS indeksinde kalmaya devam eder ve mevcut atıfları korunur. Ancak derginin IF'si sıfırlandığı için bu yayınların akademik değerlendirmelerdeki ağırlığı tartışmaya açık hale gelebilir. Doçentlik başvuruları gibi süreçlerde, derginin başvuru tarihindeki indeks durumunun mu yoksa yayın tarihindeki durumunun mu esas alınacağı ÜAK'ın güncel esaslarına göre farklılık gösterebilir. Delist sonrası yayınlanan makaleler ise WoS'ta indekslenmez ve bu makalelere yapılan atıflar h-index hesaplamasına dahil edilmez.

Derginin delist durumunu nasıl kontrol ederim?

Clarivate'ın Master Journal List'i (mjl.clarivate.com) aylık olarak güncellenmektedir. Hedef derginin ISSN numarasıyla arama yaparak güncel durumunu görebilirsiniz. "On Hold" uyarısı görüyorsanız, dergiye gönderim yapmadan önce sürecin sonuçlanmasını beklemeniz yerinde olacaktır. Ek olarak Retraction Watch (retractionwatch.com), delist ve retraksiyon haberlerini yayınlayan bağımsız bir platformdur. JCR raporları ise her Haziran'da IF'si bastırılan dergileri açıklar — IF bastırılması, yaklaşan bir delist'in erken sinyali olabilir.

Bu bilgilendirme, Model İstatistik CRO ve Klinik Araştırma Merkezi tarafından kamuya açık kaynaklardan derlenerek Mart 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Dergi durumları aylık olarak değişebileceğinden, güncel bilgi için doğrudan Clarivate MJL kontrol edilmelidir.

Araştırmanız için en uygun ve güvenli dergiyi birlikte belirlemek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.