Bu içerik yalnızca Sağlık Bilimleri Temel Alanı (Tablo 10) doçentlik başvuruları içindir. Diğer temel alanlarda tanım, puan ve şartlar farklıdır.
Akademik Not
Bu serideki diğer yazılar mevzuatın net söylediklerini aktarır. Bu yazı ise mevzuatın sustuğu, metnin yoruma açık kaldığı ya da sık karıştırılan on konuyu bir araya getirir. Her başlıkta durumu, okumayı (sahada yerleşik bir yorum varsa onu, yoksa bizim okumamızı) ve hak kaybını önleyen güvenli yolu ayrı ayrı yazıyoruz. Bu sayfa bağlayıcı bir yorum değildir; sınırda her durumda nihai adres ÜAK'tır.
Doçentlik puanlamasının büyük bölümü nettir; ancak bazı konularda mevzuat teknik bir eşik tanımlamaz veya farklı kaynaklar farklı okumalara yol açar. Bu belirsizlikleri bilmeden ilerlemek, sınırda bir yayını yanlış yere koyup puan kaybetmeye ya da bir eşiği ıskalamaya neden olabilir. On konu ve her birindeki güvenli yol aşağıda sırayla geliyor. Puanlama sisteminin net kısımlarını puan hesaplama yazısında bulabilirsiniz.
1. AHCI Dergisinde Vaka Takdimi
Uluslararası makale maddesinde vaka takdimi için özel bir bent yalnızca a bendi (SCIE/SSCI) dergileri için tanımlıdır. AHCI dergisindeki bir vaka takdimi ne makale bendine ne de a bendi vaka takdimi bendine tam oturur; mevzuat bu ara durumu açıkça düzenlemez. ESCI ve Scopus dergilerindeki vaka takdimleri de aynı durumdadır. Güvenli yol: bu tür bir yayını zorunlu bir eşiğin taşıyıcısı yapmamak ve puanı kritikse ÜAK'a yazılı teyit için başvurmaktır.
2. TR Dizin'de Editöre Mektup
Bu başlık aslında bir gri alan değil, sık karıştırılan bir nokta. 2026 Mart Tablo 10'un 2a bendi editöre mektubu açıkça kapsam dışında bırakıyor; 2c bendi ise hakemli dergide yayımlanmış editöre mektuba 2 puan veriyor. Tablo, TR Dizin dergilerini aynı maddede "TR Dizin tarafından taranan ulusal hakemli dergiler" diye andığı için TR Dizin dergisindeki editöre mektup 10 puanlık 2a bendinden değil, 2c'den 2 puan alır. Güvenli yol: mektubu 2a bendine yazmamak ve başvurduğunuz döneme ait tablo metnini dosyalamaktır. Ulusal makale bentlerini ulusal makale yazısında ayrı ele aldık.
3. Madde 2'de "Bu Yayınlardan" İfadesi
Ulusal makale zorunlu şartındaki "bu yayınlardan en az ikisinde başlıca yazar olmak" ifadesindeki "bu yayınlar", düz okumayla hemen önceki "en az üç yayın"ı gösterir; yani başlıca yazarlık üç yayından herhangi ikisinde aranır. ÜAK bu cümleyi ayrıca açıklamadığı için koşulun TR Dizin'deki yayınlara bağlı olduğu yönünde bir okuma da dile getirilebiliyor. Güvenli yol ise net; TR Dizin'deki iki yayının ikisinde de başlıca yazar olmak, her iki okumayı da karşılar ve tartışmayı ortadan kaldırır.
4. Çoklu Kategoride Farklı Çeyreklik (Q)
Bir dergi birden fazla konu kategorisinde farklı Q değerlerine sahip olabilir; hangi kategorinin Q'sunun esas alınacağı ayrıntılı düzenlenmemiştir. Güvenli yol: eşik hesabında kategorilerden puanı düşük olan çeyreği (örneğin Q2 ile Q3 arasında Q3'ü) esas almaktır. Puanı yüksek çeyreği kullanacaksanız gerekçe notu eklemek, bu tercih bir eşiği etkiliyorsa teyit almak gerekir. Ücretli bir derginin kategorilerinden biri Q4 ise şaibeli dergi ölçütü de gündeme gelebilir; bu durumda teyit ayrıca önem taşır. Çeyreklik kaynağını uluslararası makale yazısında ele aldık.
5. Çok Yazarlı (100+) Çalışmalar
Üç ve daha fazla yazarlı makalelerde başlıca yazar toplam puanın yarısını alır, diğer yazarlar öbür yarıyı eşit paylaşır; yüzlerce yazarlı çalışmalarda başlıca olmayan yazarın payı bu yüzden çok küçük kalır. Asıl belirsizlik, grup ya da konsorsiyum (group authorship) adı altında listelenen yazarların yazar sayısına nasıl katılacağı; Tablo 10 ve SSS bunu düzenlemiyor. Güvenli yol: böyle bir yayını puan taşıyıcısı olarak planlamamak ve yazar listesini DBS'ye eksiksiz girmektir.
6. Aynı Kitapta Editörlük ve Bölüm
Bir kitaba hem editör hem bölüm yazarı olarak katkı verildiğinde iki katkının birlikte puanlanması açıkça düzenlenmemiştir; Tablo 10'un genel kuralı ise "her çalışma, Tablo 10'da sadece bir bölümde puanlandırılır" der; SSS 24 ve 25 de aynı kuralı tekrarlar. Soru, editörlük ile kitap bölümü yazarlığının iki ayrı çalışma sayılıp sayılmadığıdır. Bizim okumamız, editörlüğün (Madde 12) ve kitap bölümünün (Madde 4) iki ayrı çalışma sayılıp kendi maddelerinden puanlanabileceği yönünde; kitap editörlüğü puanının yalnızca BKCI ya da Scopus kapsamındaki kitaplarda doğduğunu da unutmamak gerekir. Güvenli yol: iki katkıyı DBS'de ayrı eser girişleriyle beyan etmek ve bir eşiği taşıyacaksa teyit almaktır. Konuyu kitap ve editörlük yazısında ayrıntılandırdık.
7. "Tezden Üretilmiş" Sınırı
Bir yayının tezden üretilmiş sayılıp sayılmadığı için teknik bir eşik (veri yüzdesi, başlık benzerliği vb.) mevzuatta tanımlı değildir; beyan adaya, denetim jüriye aittir. Güvenli yol: sınırda bir yayını (örneğin tezle aynı hasta grubunun farklı bir sorusunu işleyen yayını) Madde 3'te beyan etmektir; bu, tartışmaya en kapalı taraftır ve Madde 3'ün "tezleriyle ilgili olmak kaydıyla" ifadesiyle de örtüşür. Bedeli, Madde 3'ün 20 puanlık tavanı ve buradan gelen puanın 90 puanlık doktora ya da uzmanlık sonrası şartına sayılmamasıdır. Tez yayını kurallarını tez yayını yazısında ele aldık.
8. Hibrit Dergi ve "Abone Usulü" İstisnası
Şaibeli dergi kararı Q1–Q3 dergilerde ücreti belirleyici saymaz; ücreti yalnızca Web of Science'ta Q4 sınıfındaki dergilerde ölçüt olarak kullanır. Q4'te olup ücret alan bir dergi de ancak üç koşulu birlikte taşıyorsa karar dışında kalır: yalnızca alan mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin ya da bir üniversite, enstitü veya bilimsel kurumun yayın organı olmak, 2010 öncesinden beri yayımlanmak ve abone usulü çalışmak. Karar, "abone usulü"nün ne olduğunu ve hibrit bir dergideki isteğe bağlı açık erişim ücretinin "ücret talebi" sayılıp sayılmadığını tanımlamıyor. Güvenli yol: derginin varsayılan gelir modelini ve o makale için kendi ödeme durumunuzu belgelemek, Q4 sınıfındaki hibrit bir dergide açık erişim ücreti (APC) ödediyseniz ÜAK'a yazılı sormaktır. Şaibeli dergi ölçütünü şaibeli dergi yazısında ele aldık.
9. Şaibeli Yayına Gelen Atıf
Şaibeli kapsamdaki bir yayın beyannamede kullanılamaz; ancak bu yayınınıza gelen atıfların statüsü ayrıntılı düzenlenmemiştir. Güvenli yol: bu atıfları beş puanlık atıf asgarisinin taşıyıcısı olarak planlamamak ve gerekiyorsa teyit almaktır. Atıf kurallarını atıf puanı yazısında ele aldık.
10. "Original Article" Etiketli Meta-Analiz
Tablo 10'un makale tanımı ("yayımlanmış makale") yalnızca özgün makaleyi kapsıyor; derleme bu tanıma girmediği için Sağlık Bilimleri'nde puan almıyor. Meta-analiz ise ÜAK metinlerinde adıyla geçmiyor ve bazı dergiler meta-analizleri "Original Article" olarak etiketliyor. Güvenli yol: "Review" etiketli çalışmayı 0 saymak, "Original Article" etiketli bir meta-analizde ise beyan öncesi teyit almaktır; dergi etiketi ÜAK'ın ölçütü değil, pratik bir işaret.
Ortak İlke: Belirsizlikte Temkin ve Teyit
On konunun ortak paydası, bir eşiği belirsiz ya da sık karıştırılan bir kalemin üzerine kurmamaktır. Sınırda bir kalem zorunlu şartınızı ya da 100/90 bandınızı taşıyacaksa, o kalemi güvenli tarafta beyan etmek ve ÜAK'a yazılı teyit için başvurmak, sonradan düzeltmekten çok daha güvenlidir. Bu konuların bir kısmında mevzuat sessiz, bir kısmında metin var ama yorumu tartışmalı, bir kısmında ise metin açık olduğu hâlde kural sık karıştırılıyor.
Bu konuların resmî dayanağı için ÜAK Tablo 10, güncel SSS ve başvuru şartlarını esas almanız gerekir.
Akademik kariyerinizde yanınızdayız
Bilimsel yayın ve istatistik süreçlerinde, deneyimimizle yol arkadaşınız olmaktan memnuniyet duyarız.
İletişime Geç