Bu içerik yalnızca Sağlık Bilimleri Temel Alanı (Tablo 10) doçentlik başvuruları içindir. Diğer temel alanlarda tanım, puan ve şartlar farklıdır.
Akademik Not
Doçentlik başvuruları kural olarak yılda iki kez, Mart ve Ekim aylarının yirminci günü açılır ve ilgili ayın son çalışma günü mesai bitiminde kapanır. Süreç tümüyle elektroniktir; başvuru DBS üzerinden yapılır. Pencere dar olduğundan ve uzatma teamülü bulunmadığından, belge, YÖK tez numarası ve katılım belgelerinin pencere açılmadan tamamlanmış olması beklenir.
Doçentlik başvurusu, akademik birikimin tek bir dar zaman aralığında ve geri dönüşü oldukça sınırlı bir sistem üzerinden beyan edildiği bir süreçtir. Bu yazıda, Sağlık Bilimleri adayının başvuru penceresinden sonlandırma anına kadar bilmesinde yarar olan takvimi ve temel kuralları sırasıyla ele alıyoruz.
Başvuru Ne Zaman Yapılır?
ÜAK farklı bir tarih ilan etmediği sürece başvurular yılda iki dönem alınır: Mart ve Ekim aylarının yirminci günü başlar, ilgili ayın son çalışma gününün mesai bitiminde sona erer. Başvuru baştan sona elektronik ortamda, DBS (dbs.yok.gov.tr) üzerinden belgelerin ve tüm akademik çalışmaların yüklenmesiyle tamamlanır. Sürenin dar olması ve genellikle uzatılmaması, dış bağımlılıkların — eser dosyaları, YÖK tez numarası, kongre katılım belgeleri — pencere açılmadan hazır edilmesini pratikte zorunlu kılar.
Başvuru Ücreti ve Ödeme
Başvuru ücreti her dönem güncellenir ve genellikle yalnızca kredi/banka kartıyla, DBS'nin başvuru tamamlama ekranından alınır; banka şubesi veya ATM üzerinden ödeme kabul edilmemektedir. Ücretini süresinde ödemeyen başvuruların geçersiz sayılabileceği belirtilmektedir. İade kuralı da nettir: başvurusunu tamamlayamayan, geri çeken, geçersiz sayılan veya iptal edilen adayların ücreti kural olarak iade edilmez ve sonraki döneme devretmez. Bu nedenle ücreti, dosyanızın eksiksiz olduğundan emin olduktan sonra ödemeniz daha güvenli olur. Güncel ücret ve son ödeme tarihi için ÜAK duyurularını esas almanız önerilir.
Tüm Eserler Yüklenmek Durumundadır
Başvuruda yalnızca puan getiren çalışmaların değil, tüm akademik üretiminizin DBS'ye yüklenmesi beklenir; Doçentlik Yönetmeliği, adayın özgeçmiş ve eserler listesinde bütün çalışmalarını belirtmesini öngörmektedir. Bu çerçevede puan getirmeyen derlemeler, şaibeli dergideki yayınlar ve tavan dışında kalan eserler de listede görünür. Seçici bir liste sunmak, "yanlış veya yanıltıcı beyan" kapsamında değerlendirilebilecek gereksiz bir risk doğurabilir. Dolayısıyla liste eksiksiz tutulur; puanlama ise beyannamede seçtiğiniz eserler üzerinden yapılır.
Sonlandırmadan Önce: Beyanname Provası
DBS, başvuru sonlandırılmadan önce beyannamenin doldurulmasına ve sistem üzerinden puan hesabı yaptırılmasına olanak tanır. Bu, dosyanızın âdeta son provasıdır: eserlerin doğru bentlere oturduğunu, zorunlu şart satırlarının dolduğunu ve toplamın beklediğiniz değeri verdiğini burada görebilirsiniz. Beyanname ekranının nasıl doldurulacağını ve olası puan farklarının nasıl ayıklanacağını DBS beyanname rehberinde ayrıntılı biçimde ele alıyoruz.
"Başvuruyu Sonlandır": Geri Dönüşü Bulunmaz
Sonlandırmanın ardından başvuru bilgi ve belgelerinde ekleme, çıkarma veya düzeltme yapılamadığı, ÜAK uygulamasında istisnasız biçimde belirtilmektedir. Eser ekleme, bent değiştirme, belge güncelleme gibi işlemler bu aşamada kapanır. Geriye kalan tek yol başvuruyu tümden geri çekmektir ki bu durumda ücret de yanar. Bu nedenle sonlandırma butonuna basmadan önce beyanname provasını, eser dosyalarının açılıp açılmadığını ve iletişim bilgilerinizi son bir kez gözden geçirmeniz yerinde olur.
Başvuruyu Geri Çekme
Geri çekme, kural olarak son başvuru tarihinden sonraki 10 gün içinde ve yalnızca DBS üzerinden elektronik biçimde yapılır; dilekçe, e-posta veya telefonla iletilen taleplerin işleme alınmadığı belirtilmektedir. Süre kaçırıldığında süreç mevcut bilgilerle devam eder. Geri çekilen başvurunun ücreti iade edilmez; ancak geri çekme, başarısızlık veya iptal hükmünde olmadığından genellikle bir bekleme dönemi doğurmaz ve takip eden dönemde yeniden başvurabilirsiniz.
Önceki Başvuru Sonuçlanmadan Yeni Başvuru Yapılamaz
Doçentlik başvurusu henüz sonuçlanmamış adayların, aynı ya da farklı bilim/sanat alanından yeniden başvuruda bulunamayacağı düzenlenmiştir. Etik veya asgari inceleme nedeniyle uzayan süreçler de "sonuçlanmamış" statüsünde kabul edilir. Bu nedenle planlamanızı, mevcut başvurunun ÜAK Yönetim Kurulu kararıyla kesinleştiği tarihi esas alarak yapmanız uygun olur.
Başvuru Kriterleri Değişirse Hangi Dönem Geçerli?
Doçentlik kriterlerindeki güncellemelerin, kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci başvuru döneminde uygulandığı belirtilmektedir. Yani bugün ilan edilen bir kriter değişikliği genellikle önünüzdeki dönemi değil, ondan sonrakini bağlar; bu da dosyanızı mevcut kriterlere göre yetiştirmek için bir dönem daha süre tanır. "Atıf artsın diye bekleyeyim mi" türünden kararlarda bu kuralı tersinden de okumakta yarar var: beklemek, sizi yeni kriter setine yakalatabilir.
Başvurudan Sonra Ad/Soyad Değişikliği
Üniversite personeliyseniz, bağlı olduğunuz üniversitenin personel daire başkanlığına başvurarak MERNİS bilgilerinizi düzelttirmeniz, ardından DBS'nin YÖKSİS üzerinden güncellenmesi beklenir. Üniversite personeli değilseniz durumunuzu dbsdestek@yok.gov.tr adresine bildirebilirsiniz. Eski soyadıyla yayımlanmış eserlerinizin genellikle bir sorun oluşturmadığı belirtilir; çünkü eser listesi kimlikle değil içerikle eşleştirilir.
Başvuru takvimi, ücret ve güncel duyurular için temel resmî kaynak ÜAK, başvuru sistemi için ise DBS'dir.
Akademik kariyerinizde yanınızdayız
Bilimsel yayın ve istatistik süreçlerinde, deneyimimizle yol arkadaşınız olmaktan memnuniyet duyarız.
İletişime Geç