2025 Q Değerleri Yayımlandı: Doçentlikte Ne Değişir?

Web of Science kapsamındaki dergilerin 2025 Q değerleri, yani 2025 yılına ait Journal Impact Factor (JIF) ve çeyreklik (Q) değerleri, Haziran 2026'da yayımlandı. Dergilerin güncel etki faktörleri ve kategori sıralamaları bu verilerle yenilendi.

Değerler her yenilendiğinde sağlık bilimleri alanındaki araştırmacılardan gelen ilk soru genellikle aynı oluyor: dosyalarındaki makalelerin durumu değişti mi? Bu yazıda yeni değerlerin nasıl hesaplandığını ve sağlık bilimleri doçentlik başvurusu (ÜAK Tablo 10) açısından nelere dikkat edilebileceğini, ÜAK ve Clarivate kaynaklarına dayanarak ele aldık.

2025 Q değerleri ne getirdi?

Impact factor değerleri, derginin son iki yılda yayımladığı makalelere yapılan atıflar üzerinden her yıl yeniden hesaplanır. 2025 Q değerleri 2025 atıf verisine dayanıyor ve bir önceki yılın verisinin yerini aldı. Dergilerin üzerinde görünen ve akademik değerlendirmede kullanılan güncel çeyreklik artık 2025 yılına ait.

Clarivate'ın paylaştığı toplu verilere göre yeni değerlerde 22.643 dergi 254 kategoride yer alıyor. 47 ülke ve bölgeden 521 dergi ilk kez impact factor aldı; bunların yarıdan fazlası ABD ve Batı Avrupa dışındaki ülke ve bölgelerden geliyor. Altın açık erişim dergi sayısındaki artış da sürüyor.

Araştırmacıyı ise bu toplu rakamlardan çok kendi alanındaki hedef dergilerin çeyrekliğindeki değişim ilgilendiriyor. Bir derginin bir yıl içinde Q2'den Q1'e çıkması ya da tam tersine bir alt dilime inmesi, o dergiye gönderim kararını doğrudan etkileyebiliyor. Bu yüzden 2025 Q değerleri yayımlandığında ilk yapılması gereken, dosyada duran çalışmaların değil, yayım aşamasındakilerin hedef dergilerini gözden geçirmek.

Impact Factor ve Q nasıl hesaplanıyor?

2025 yılı impact factor, derginin 2023 ve 2024'te yayımladığı makalelere 2025 yılında yapılan atıfların, aynı iki yılda yayımlanan atıf yapılabilir makale sayısına oranıdır. Hesap iki yıllık yayın penceresini esas aldığı için değer, derginin yakın dönemdeki atıf performansını yansıtır.

Hesabın asıl inceliği paydadadır. Payda yalnızca araştırma makaleleri ile derlemeleri kapsar; editöryal yazılar, editöre mektuplar ve kongre özetleri bu sayıya girmez. Buna karşılık bu içeriklere yapılan atıflar, kendileri paydada yer almasa da payı büyütebilir. Bu asimetri, çok sayıda editöryal içerik yayımlayan dergilerde değerin bir miktar yükselmesine yol açabiliyor. Geri çekilen yayınlara yapılan atıflar da bu yayınların yaptığı atıflar da, 2024 verisiyle hesaplanıp 2025'te yayımlanan JCR'den bu yana pay hesabına katılmıyor; geri çekilen yayınlar ise paydada sayılmaya devam ediyor. Hesaplama mantığını ve farklı dergi metriklerinin karşılaştırmasını impact factor ve dergi metrikleri yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Çeyreklik (Q) dilimi ve eşitlikler

Bir derginin çeyrekliği, ait olduğu kategorideki sıralamasına göre belirlenir. Sıra konumu kategorideki dergi sayısına oranlanır ve dergi bu orana göre Q1, Q2, Q3 veya Q4 dilimine yerleşir. 2022 verisiyle hesaplanıp 2023'te yayımlanan JCR'den bu yana impact factor değerleri tek ondalık basamakla gösterildiğinden, aynı değere sahip dergi sayısı belirgin biçimde arttı. Aynı değerdeki dergiler aynı sıra konumunu ve aynı çeyrekliği paylaşıyor; dolayısıyla dilimler her zaman dergi sayısının tam dörtte birine denk gelmiyor. Bu durum, dilim sınırına yakın duran bir dergi için kritik olabiliyor; değerdeki küçük bir oynama derginin Q2 ile Q3 arasında yer değiştirmesine ve puan karşılığının değişmesine yol açabiliyor.

Sağlık bilimlerinde göz önünde tutulması yararlı bir başka nokta, bir derginin birden fazla kategoride yer alabilmesi. Aynı dergi bir kategoride Q1 iken, daha rekabetçi başka bir kategoride alt bir dilimde görünebiliyor. Bu yüzden çeyrekliği değerlendirirken derginin hangi kategori üzerinden ele alındığı da önem taşıyor.

ESCI dergileri ve doçentlik puanı

2023'te yayımlanan JCR'den bu yana impact factor yalnızca SCIE ve SSCI dergileriyle sınırlı değil; Web of Science Core Collection'da tam dizinlenen ESCI ve AHCI dergileri de impact factor alıyor ve 2024'te yayımlanan JCR'den bu yana birleşik kategori sıralamasında çeyreklik de alabiliyor. Bu, sağlık bilimlerindeki birçok ESCI dergisinin de artık bir çeyreklik değeri taşıdığı anlamına geliyor.

Burada bir ayrım önem taşıyor. Doçentlik puanı açısından ESCI ya da Scopus kapsamındaki bir dergide yayımlanan makale, derginin çeyrekliğinden bağımsız olarak sabit puan alır. Çeyreklik, puanı yalnızca SCIE/SSCI kapsamında belirler. Bu yüzden bir ESCI dergisinin çeyreklik tablosunda Q1 görünmesi, o makalenin Tablo 10 puanını yükseltmez; karşılığı her durumda bent 1c'deki sabit değerdir. Bu ayrım gözden kaçarsa dosyadaki puan hesabı yanlış çıkabilir.

Doçentlikte hangi yılın çeyrekliği geçerli?

Uygulamada sık sorulan bir konu bu. ÜAK'ın 2026 Mart Dönemi Sıkça Sorulan Sorular metni konuya açıklık getiriyor:

Makalenin yayımlandığı tarihte dergi hangi dizin/dizinlerde taranıyorsa o sıradaki durumu geçerlidir. Doçentlik başvurusundan sonra makalenin yayımlandığı sayının askıya alınması, dizinden/dizinlerden çıkarılması veya çeyreklik dilimlerinin değişmesi gibi hâllerde aday sorumlu tutulamaz.

Buradan çıkan pratik sonuç, yayımlanmış bir makalenin çeyrekliğinin yayımlandığı tarihteki durumla değerlendirildiği yönünde. Birkaç yıl önce Q2 bir dergide yayımlanmış bir makale, dergi bu yıl daha alt bir dilime inmiş olsa da yayımlandığı tarihteki değeriyle ele alınıyor. Aynı şekilde dergi sonradan yükselmişse, eski makale bu yükselişten yararlanmıyor. Bu kural aday için öngörülebilirlik de sağlıyor; çalışma yayımlandığı andaki değeriyle sabitlenir ve sonraki yıllarda dergi metriklerinde yaşanan oynamalar adayın aleyhine işletilmez.

Uygulamada zaman zaman "başvuru dönemindeki güncel çeyreklik kullanılır" yönünde bir beklenti oluşabiliyor. ÜAK'ın yukarıdaki yanıtı ise makalenin yayım tarihindeki durumun esas alındığını gösteriyor.

Çeyrekliğin kaynağı konusunda da Tablo 10, Web of Science Journal Impact Factor çeyrekliğini esas alır. SCImago (SJR) farklı bir veri tabanı olduğundan ve aynı dergi için farklı bir çeyreklik üretebildiğinden, değerlendirmede Web of Science verisini kullanmak gerekiyor.

2025 Q değerleri kimi ilgilendiriyor?

2025 Q değerleri, dosyada hâlihazırda duran yayınlardan çok şu an yayımlanmak üzere olan makaleleri ilgilendiriyor. ÜAK, makalenin yayımlandığı tarihteki durumu ölçüt alıyor; hangi JCR sürümünün esas alınacağını ise tanımlamıyor. Bu yüzden yaklaşan başvuru dönemi öncesinde dergi seçen bir araştırmacı için en yakın gösterge hedef derginin güncel çeyrekliğidir; makale yayımlanana kadar bu değeri izlemek gerekir.

Dosyada duran yayınlar için yapılması gereken ise her birinin çeyrekliğini yayım tarihi esas alınarak doğru kaydetmek; listeyi güncel değerlere göre yeniden düzenlemek gerekmiyor. Zaten yayımlanmış bir çalışmanın değeri sabitlendiğinden, eski yayınları güncel tabloya göre yeniden konumlandırmak boşa emek harcamak olur. Yayın listesinin nasıl düzenleneceğine ilişkin önerileri akademik özgeçmiş hazırlama yazımızda derledik.

Tablo 10'da çeyrekliğin puana etkisi

Sağlık bilimleri temel alanında uluslararası makale puanı Madde 1 kapsamında veriliyor ve çeyrekliğe yalnızca SCIE/SSCI bendinde bağlı:

Madde 1'in puan tavanı yok; AHCI, ESCI ve Scopus bentleri ise çeyreklikten bağımsız, sabit puanlı. Tablodaki değer ham puandır ve yazar payı katsayılarına göre paylaştırılıyor; örneğin iki yazarlı bir makalede başlıca yazar tam puanın 0,8'ini, üç ve daha fazla yazarlı makalede yarısını alıyor. Yani aynı Q1 makale, yazar sayısına ve sıraya göre 30 puana yakın bir karşılık da verebilir, çok daha düşük bir değere de inebilir. Zorunlu şartların ve puan dağılımının ayrıntısını sağlık bilimlerinde doçentlik için kaç makale gerekir yazımızda inceledik.

Askıya alınan, beklemede olan ve şaibeli dergiler

Bazı dergilerin impact factor'ü, atıf davranışındaki olağan dışı örüntüler nedeniyle askıya alınabiliyor. Bu dergiler Web of Science'ta dizinli kalıyor ama o yılın verisi için impact factor almıyor. Clarivate'a göre olağan dışı örüntü giderildiğinde sonraki bir JCR sürümünde yeniden tam metrikleriyle yer alıyorlar; bu arada Web of Science'ta kalma koşullarını karşılayıp karşılamadıkları da incelenebiliyor. Editöryal yeniden değerlendirme sürecindeki dergiler ise Master Journal List'te "On Hold" notuyla görünüyor ve bu sürede yeni içerikleri dizine girmiyor. Clarivate'ın verisine göre bugüne kadar sonuçlanan hold değerlendirmelerinin yaklaşık yüzde 85'i dizinden çıkarmayla bitti. Dizinden çıkarma (delisting), derginin Web of Science kapsamından tümüyle ayrılması anlamına gelir.

Doçentlik açısından bağlayıcı olan kural ise ayrı. YÖK Genel Kurulu'nun 30.12.2021 tarih ve 2021.18.643 sayılı kararında özellikleri belirtilen yağmacı/şaibeli dergilerde yayımlanan makaleler, yayın tarihine bakılmaksızın özgeçmiş ve eserler listesine eklenir, ancak beyannamede kullanılamaz. Bir dergi hakkında tereddüt varsa, gerçekten Web of Science'ta dizinli olup olmadığını Web of Science Master Journal List üzerinden doğrulamak mümkündür. Derginin TR Dizin kapsamında olup olmadığı ise ULAKBİM TR Dizin listesinden kontrol edilebilir; TR Dizin başvuru ve değerlendirme sürecini TR Dizin rehberimizde ayrıca ele aldık.

Başvuru öncesi kısa kontrol listesi

Başvuru dosyası sonlandırılmadan önce gözden geçirilmesi yararlı olan noktalar şöyle özetlenebilir:

• Yeni yayımlanacak makaleler için hedef derginin güncel çeyrekliğini doğrulamak.
• Dosyada hâlihazırda duran makalelerin çeyrekliğini yayım tarihi esas alınarak kaydetmek.
• Derginin yer aldığı kategoriyi ve o kategorideki dilimini gözden geçirmek.
• Çeyreklik bilgisini SCImago yerine Web of Science verisinden almak.
• Derginin YÖK şaibeli/yağmacı dergi kararı kapsamında olup olmadığını teyit etmek.
• Derginin Web of Science'ta dizinli olduğunu Master Journal List üzerinden doğrulamak.

2025 Q değerleri karşısında izlenecek yol

Yayımlanmış ve yayımlanacak makaleler için durum farklı. Dosyada duran yayınlar yayımlandıkları tarihteki durumla değerlendirildiğinden yeni değerler, açıklanmadan önce yayımlanmış makalelerin o tarihteki durumunu değiştirmiyor; ÜAK hangi JCR sürümünün esas alınacağını tanımlamadığı için yakın tarihli makalelerde tereddüt varsa ÜAK'a sormak gerekir. Yeni yayımlanacak makalelerde ise güncel çeyreklik en yakın gösterge; dergi seçimini bu veriye göre yapmak ve makale yayımlanana kadar izlemek yerinde olur. Resmî şartların tamamı için ÜAK ve YÖK kaynaklarını esas almak gerekiyor.

Model İstatistik olarak onkoloji, kardiyoloji ve diğer alanlardaki araştırmacılarla birlikte çalışıyoruz; retrospektif ve kohort çalışmaların dergi seçimi ve yayın stratejisinde, 2025 Q değerleri gibi güncel verilere dayanarak rehberlik ediyoruz. Bilimsel yayın konusunda deneyimli tıp doktoru editörlerimiz, çeyreklik değerlendirmesinden hakem yanıtlarına kadar sürecinize danışmanlık veriyor; kararları araştırmacıyla ortaklaşa şekillendiriyoruz. Metnin entelektüel mülkiyeti ve yayın kararları araştırmacıya aittir. Metrik ve çeyreklik değerlendirmesinde h-indeksi ve impact factor yazılarımız tamamlayıcı kaynaklar.