2025 Q Değerleri Yayımlandı: Doçentlikte Ne Değişir?

Web of Science kapsamındaki dergilerin 2025 Q değerleri — yani 2025 yılı Journal Impact Factor (JIF) ve çeyreklik (Q) değerleri — Haziran 2026'da yayımlandı. Dergilerin güncel etki faktörleri ve kategori sıralamaları bu verilerle yenilendi.

Değerler her yenilendiğinde sağlık bilimleri alanındaki araştırmacılardan gelen ilk soru genellikle aynı oluyor: dosyalarındaki makalelerin durumu değişti mi? Bu yazıda yeni değerlerin nasıl hesaplandığını ve sağlık bilimleri doçentlik başvurusu (ÜAK Tablo 10) açısından nelere dikkat edilebileceğini, ÜAK ve Clarivate kaynaklarına dayanarak ele aldık.

2025 Q değerleri ne getirdi?

Impact factor değerleri, derginin son iki yılda yayımladığı makalelere yapılan atıflar üzerinden her yıl yeniden hesaplanır. 2025 Q değerleri 2025 atıf verisine dayanıyor ve bir önceki yılın verisinin yerini aldı. Dergilerin üzerinde görünen ve akademik değerlendirmede kullanılan güncel çeyreklik artık 2025 yılına ait.

Clarivate'ın paylaştığı toplu verilere göre yeni değerlerde 22.643 dergi 254 kategoride yer alıyor. 47 ülkeden 521 dergi ilk kez impact factor aldı; bunların yarıdan fazlası ABD ve Batı Avrupa dışındaki ülkelerden geliyor. Altın açık erişim dergi sayısındaki artış da sürüyor.

Araştırmacı için önemli olan tek tek bu rakamlar değil; kendi alanındaki hedef dergilerin çeyrekliğinin nasıl değiştiğini izlemek. Bir derginin bir yıl içinde Q2'den Q1'e çıkması ya da tam tersine bir alt dilime inmesi, o dergiye gönderim kararını doğrudan etkileyebiliyor. Bu yüzden 2025 Q değerleri yayımlandığında ilk yapılması gereken, dosyada duran değil yayım aşamasındaki çalışmaların hedef dergilerini gözden geçirmek.

Impact Factor ve Q nasıl hesaplanıyor?

2025 yılı impact factor, derginin 2023 ve 2024'te yayımladığı makalelere 2025 yılında yapılan atıfların, aynı iki yılda yayımlanan atıf yapılabilir makale sayısına oranıdır. İki yıllık pencere, bir çalışmanın atıf almaya başlaması için geçen olağan süreyi yansıtır; bu nedenle değer, derginin yakın dönemdeki görünürlüğünü ölçer.

Hesabın asıl inceliği paydadadır. Payda yalnızca araştırma makaleleri ile derlemeleri kapsar; editöryal yazılar, editöre mektuplar ve kongre özetleri bu sayıya girmez. Buna karşılık aynı içeriklere yapılan atıflar, payda görünmese de payı besleyebilir. Bu asimetri, çok sayıda editöryal içerik yayımlayan dergilerde değerin bir miktar yükselmesine yol açabiliyor. Geri çekilen yayınlara yapılan atıflar ise son dönemde hesabın dışında tutuluyor, ancak bu yayınlar paydada sayılmaya devam ediyor. Hesaplama mantığını ve farklı dergi metriklerinin karşılaştırmasını impact factor ve dergi metrikleri yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Çeyreklik (Q) dilimi ve eşitlikler

Bir derginin çeyrekliği, ait olduğu kategorideki sıralamasına göre belirlenir. Sıra konumu kategorideki dergi sayısına oranlanır ve dergi bu orana göre Q1, Q2, Q3 veya Q4 dilimine yerleşir. Son yıllarda impact factor değerleri tek ondalık basamakla gösterildiğinden, aynı değere sahip dergi sayısı belirgin biçimde arttı. Aynı değerdeki dergiler aynı sıra konumunu ve aynı çeyrekliği paylaşıyor; dolayısıyla dilimler her zaman dergi sayısının tam dörtte birine denk gelmiyor. Bu durum, dilim sınırına yakın duran bir dergi için kritik olabiliyor: değerdeki küçük bir oynama, derginin Q2 ile Q3 arasında yer değiştirmesine ve puan karşılığının değişmesine yol açabiliyor.

Sağlık bilimlerinde göz önünde tutulması yararlı bir başka nokta, bir derginin birden fazla kategoride yer alabilmesi. Aynı dergi bir kategoride Q1 iken, daha rekabetçi başka bir kategoride alt bir dilimde görünebiliyor. Bu yüzden çeyrekliği değerlendirirken derginin hangi kategori üzerinden ele alındığı da önem taşıyor.

ESCI dergileri ve doçentlik puanı

Son sürümlerde impact factor yalnızca SCIE ve SSCI ile sınırlı değil; Web of Science Core Collection'da tam dizinlenen ESCI ve AHCI dergileri de uygun kategorilerde çeyreklik alabiliyor. Bu, sağlık bilimlerindeki birçok ESCI dergisinin de artık bir çeyreklik değeri taşıdığı anlamına geliyor.

Burada bir ayrım önem taşıyor. Doçentlik puanı açısından ESCI veya Scopus dergideki makale, çeyrekliğinden bağımsız olarak sabit puanlıdır. Çeyreklik, puanı yalnızca SCIE/SSCI kapsamında belirler. Bu yüzden bir ESCI dergisinin çeyreklik tablosunda Q1 görünmesi, o makalenin Tablo 10 puanını yükseltmez; karşılığı her durumda bent 1c'deki sabit değerdir. Bu ayrımın gözden kaçması, dosya hazırlığında sık rastlanan bir yanılgıdır.

Doçentlikte hangi yılın çeyrekliği geçerli?

Uygulamada en çok soru gelen başlıklardan biri bu. ÜAK'ın 2026 Mart Dönemi Sıkça Sorulan Sorular metni konuya açıklık getiriyor:

Makalenin yayımlandığı tarihte dergi hangi dizin/dizinlerde taranıyorsa o sıradaki durumu geçerlidir. Doçentlik başvurusundan sonra makalenin yayımlandığı sayının askıya alınması, dizinden/dizinlerden çıkarılması veya çeyreklik dilimlerinin değişmesi gibi hâllerde aday sorumlu tutulamaz.

Buradan çıkan pratik sonuç, yayımlanmış bir makalenin çeyrekliğinin yayım yılındaki durumla değerlendirildiği yönünde. Birkaç yıl önce Q2 bir dergide yayımlanmış bir makale, dergi bu yıl daha alt bir dilime inmiş olsa da yayım yılındaki değeriyle ele alınıyor. Aynı şekilde dergi sonradan yükselmişse, eski makale bu yükselişten yararlanmıyor. Düzenlemenin gerekçesi adayın öngörülebilirliğini korumak: bir çalışma, yayımlandığı anda taşıdığı değer üzerinden sabitlenir ve sonraki yıllarda dergi metriklerinde yaşanan oynamalar adayın aleyhine işletilemez.

Uygulamada zaman zaman "başvuru dönemindeki güncel çeyreklik kullanılır" yönünde bir beklenti oluşabiliyor. ÜAK'ın yukarıdaki yanıtı ise makalenin yayım tarihindeki durumun esas alındığını gösteriyor.

Çeyrekliğin kaynağı konusunda da Tablo 10, Web of Science Journal Impact Factor çeyrekliğini esas alır. SCImago (SJR) farklı bir veri tabanı olduğundan ve aynı dergi için farklı bir çeyreklik üretebildiğinden, değerlendirmede Web of Science verisinin kullanılması önem taşıyor.

2025 Q değerleri kimi ilgilendiriyor?

2025 Q değerleri, dosyada hâlihazırda duran yayınlardan çok, şu an yayımlanmak üzere olan makaleler için belirleyici. 2026 yılında yayımlanacak bir makalenin değerlendirmede esas alınacak çeyrekliği, yürürlükteki güncel değerlere göre oluşuyor. Yaklaşan başvuru dönemi öncesinde dergi seçimi yapan bir araştırmacı için hedef derginin güncel çeyrekliği, dosyanın geleceğini doğrudan ilgilendiren bir ölçüttür. Çünkü o makalenin çeyrekliği, derginin seçildiği andaki güncel değere göre sabitlenir.

Dosyada duran yayınlar için yapılması gereken ise her birinin çeyrekliğini yayım yılı esas alınarak doğru kaydetmek; listeyi güncel değerlere göre yeniden düzenlemek gerekmiyor. Zaten yayımlanmış bir çalışmanın değeri sabitlendiğinden, eski yayınları güncel tabloya göre yeniden konumlandırmak yalnızca gereksiz emek anlamına gelir. Yayın listesinin nasıl düzenleneceğine ilişkin önerileri akademik özgeçmiş hazırlama yazımızda derledik.

Tablo 10'da çeyrekliğin puana etkisi

Sağlık bilimleri temel alanında uluslararası makale puanı Madde 1 kapsamında veriliyor ve çeyrekliğe yalnızca SCIE/SSCI bentinde bağlı:

Madde 1'in puan tavanı yok; AHCI, ESCI ve Scopus bentleri ise çeyreklikten bağımsız, sabit puanlı. Tablodaki değer ham puandır ve yazar payı katsayılarına göre paylaştırılıyor: iki yazarlı bir makalede başlıca yazar tam puanın 0,8'ini, üç ve daha fazla yazarlı makalede yarısını alıyor. Yani aynı Q1 makale, yazar sayısına ve sıraya göre 30 puana yakın bir karşılık da verebilir, çok daha düşük bir değere de inebilir. Zorunlu şartların ve puan dağılımının ayrıntısını sağlık bilimlerinde doçentlik için kaç makale gerekir yazımızda inceledik.

Askıya alınan, beklemede olan ve şaibeli dergiler

Bazı dergilerin impact factor'ü, atıf davranışındaki olağan dışı örüntüler nedeniyle bir yıllığına askıya alınabiliyor; bu dergiler Web of Science'ta dizinli kalmaya devam ediyor ancak o yıl impact factor almıyor. Editöryal yeniden değerlendirme sürecindeki dergiler için de "On Hold" notu görülebiliyor. Bunlar Web of Science tarafının yıllık değerlendirme işaretleridir ve çoğu zaman geçicidir: askıya alma ertesi yıl kalkabilir, "On Hold" durumundaki bir dergi yeniden değerlendirmeden olumlu çıkabilir. Dizinden büsbütün çıkarılma (delisting) ise daha ağır bir karardır; derginin Web of Science kapsamından tümüyle ayrılması anlamına gelir.

Doçentlik açısından bağlayıcı olan kural ise ayrı. YÖK Genel Kurulu'nun 30.12.2021 tarih ve 2021.18.643 sayılı kararında özellikleri belirtilen yağmacı/şaibeli dergilerde yayımlanan makaleler, yayın tarihine bakılmaksızın özgeçmiş ve eserler listesine eklenir, ancak beyannamede kullanılamaz. Bir dergi hakkında tereddüt varsa, gerçekten Web of Science'ta dizinli olup olmadığı Web of Science Master Journal List üzerinden doğrulanabilir. Derginin TR Dizin kapsamında olup olmadığı ise ULAKBİM TR Dizin listesinden kontrol edilebilir; TR Dizin başvuru ve değerlendirme sürecini TR Dizin rehberimizde ayrıca ele aldık.

Başvuru öncesi kısa kontrol listesi

Başvuru dosyası sonlandırılmadan önce gözden geçirilmesi yararlı olan noktalar şöyle özetlenebilir:

• Yeni yayımlanacak makaleler için hedef derginin güncel çeyrekliğini doğrulamak.
• Dosyada hâlihazırda duran makalelerin çeyrekliğini yayım yılı esas alınarak kaydetmek.
• Derginin yer aldığı kategoriyi ve o kategorideki dilimini gözden geçirmek.
• Çeyreklik bilgisini SCImago yerine Web of Science verisinden almak.
• Derginin YÖK şaibeli/yağmacı dergi kararı kapsamında olup olmadığını teyit etmek.
• Derginin Web of Science'ta dizinli olduğunu Master Journal List üzerinden doğrulamak.

2025 Q değerleri karşısında izlenecek yol

Sonuç iki başlıkta toparlanıyor. Dosyada duran yayınlar için çeyreklik yayım yılına göre değerlendirildiğinden, yeni değerler bu yayınların puanını etkilemiyor. Yeni yayımlanacak makaleler için ise güncel çeyreklik belirleyici; dergi seçimini bu veriye göre yapmak yerinde oluyor. Resmî şartların tamamı için ÜAK ve YÖK kaynaklarını esas almak gerekiyor.

Model İstatistik olarak onkoloji, kardiyoloji ve diğer alanlardaki araştırmacılarla birlikte çalışıyor; retrospektif ve kohort çalışmaların dergi seçimi ve yayın stratejisinde, 2025 Q değerleri gibi güncel verilere dayanarak rehberlik ediyoruz. Bilimsel yayın konusunda deneyimli tıp doktoru editörlerimiz, çeyreklik değerlendirmesinden hakem yanıtlarına kadar sürecinize danışmanlık veriyor; kararları araştırmacıyla ortaklaşa şekillendiriyoruz. Metrik ve çeyreklik değerlendirmesinde h-indeksi ve impact factor yazılarımız tamamlayıcı kaynaklar.